Kastamonu’nun ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme güzergahında ne hızla yol aldığını, nereden nereye geldiğini, nereye gitmekte olduğunu rakamlarla görmeyi sürdürelim…
Hafıza tazeleyelim.
“Malumun ilanı” bir bakıma…
Hamasetin iflası.
En net kanıt…
“Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeksi” (SEGE) raporları.
Envai alandaki verilerin toplandığı, bilimsel esaslarla tasnif edildiği, illerin gelişmişlik endekslerine göre sıralandıkları sistem bu…
Şaşmaz terazi.
Günümüzde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılıyor SEGE çalışması…
Evvel zamanda ismi farklı olsa da yine aynı bakanlığın kurumları tarafından yapıldı.
İllerin sıralandığı “İL SEGE” raporu “9” kez hazırlandı…
“1969, 1972, 1980, 1985, 1991, 1996, 2003, 2011, 2017”.
Bu raporların her birini zaman buldukça inceleyeceğiz…
9 raporun özeti bittiğinde Kastamonu’nun nereden nereye vardığını hep birlikte göreceğiz.
1969 yılındaki “İL SEGE” raporundan başlayalım…
O tarihte “67” il var.
Rapor son 5 yılı değerlendirmiş…
Kastamonu’nun “sosyo-ekonomik gelişmişlik” düzeyi “67” il arasında 1963’te “49”, 1964’de “49”, 1965’te “49”, 1966’da “49”, 1967’de “49”.
İyi bir tablo değil…
Ardımızda bıraktığımız iller “Çorum, Afyon, Çankırı, Sinop, Maraş, Urfa, Kars, Yozgat, Mardin, Bitlis, Gümüşhane, Muş, Adıyaman, Van, Tunceli, Ağrı, Hakkari, Bingöl”.
“1963” ile “1967” yılları arasındaki gelişme hızımız ölçülmüş…
100 birim değer üzerinden “133”, “67” il arasındaki sıramız “39”, düşük bir gelişme hızı olduğunun altını çizeyim bu arada.
1963 itibarıyla Türkiye ortalamasının üstünde kalan iller…
“İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Aydın, Kocaeli, İçel, Eskişehir, Zonguldak ve Bursa”.
Raporda haliyle Zonguldak’a özel sayfa ayrılmış…
“Zonguldak’ın çevresindeki Kastamonu, Çankırı ve Bolu illeri, az gelişmiş ve gelişme potansiyeli düşük iller arasındadırlar.”
Kastamonu 1969’da “Az gelişmiş ve gelişme potansiyeli düşük il” olarak tarif ediliyor…
Altını çizmekte fayda var bu cümlenin.
1967 yılında “şehirleşme” sıramız “59”…
67 il arasında sondan “8”.
Rapordan başka bir cümle okuyalım…
“Bölgede bulunma diğer illerden Sinop, Kastamonu, Artvin ve Ordu 5 yıllık devrede Bölge ve Türkiye ortalamasının altında gelişme hızı göstermiştir.”
1960 periyodundaki durumumuz kısaca yukarıdaki gibi…
Resmi verilere göre SEGE başlangıç noktamız 67 il arasında 49’unculuk.
O tarihte 48 il önümüzde ve 18 il ardımızdaydı…
Gelişme durumumuz “düşük” ve seyrimiz “düşük” idi.
Karşılığı ne oldu bu tablonun…
İstanbul başta olmak üzere dışarıya göç.
“Kaba ölüm hızı” kategorisinde Türkiye derecesi yaptık…
81 il arasında 2’nci olduk.
“Bin kişi başına ölüm sayısı” rakamına “kaba ölüm hızı” deniyor…
Kastamonu’nun 2022 yılında kaba ölüm hızı “binde 11.2” oldu.
Her bin kişiden 11’ini kaybettik…
Rahmet olsun.
Birinci kıl payı farkla (11.7) Sinop…
9’uncu sırada “Çankırı”, 10’nda “Bartın”.
Batı Karadeniz’in hazin tablosu…
Yaşlı nüfus ve çevreleyen sosyo-ekonomik koşullar.
Kaba ölüm hızın en düşük olduğu 10 il sıralamasının tamamı “Doğu ve Güneydoğu illeri”…
Şırnak “binde 2.4” ile birinci sırada.
Rakamlar Kastamonu için hazin cümleler kuruyor…
Bir gün değişir mi?
