Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) raporuna binaen Kastamonu 2025’i 81 il içinde ihracatta 32’inci tamamladı tamamlamasına da, bir de, TÜİK raporu var…
Kastamonu’nun oradaki durumu epeyce bir sıkıntılı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun Ticaret Bakanlığı’ndan aldığı veriler ile oluşturduğu TÜİK raporuna göre 2025’in “Ocak-Kasım” arası döneminde Kastamonu’nun ihracat ligindeki yeri 81 il içinde 64’üncülük…
TİM raporundaki 32’nciliğin “yüzde yüz” tersi istikamet.
Aradaki “muazzam” farkın sebebi ne?...
TÜİK ve TİM’in veri toplama ve işlemedeki farklı yöntemlerinden ziyade, ki yazının ilerleyen bölümünde değineceğim, asıl mesele Kastamonuluların Kastamonu ihracatının ne oranda içinde olduğu olsa gerek.

Pazartesi günü yayımlanan “Kastamonu 2025’i ihracatta 32’inci tamamladı” https://www.kastamonuistiklal.com/kastamonu-2025i-ihracatta-32inci-tamamladi başlıklı yazımdaki ara başlıkların birinde konuya sırf Kastamonu madalyonunun bu iki yüzü sebebiyle girizgah yapmıştım…
“Gelelim ‘yerli kalkınma’ sorusuna…Kastamonu ihracatına ‘Kastamonuluların’katkısı ne kadar? Kalıcı yerel kalkınmanın tabana yayılmış ‘yerli’ işletmeler üzerinde yükseleceğini hesap edersek… Kastamonu’da hem yerli işletmelerin ihracat hallerine yanıt arıyor bu soru hem de ilin geçmişten bugüne ne oranda ‘ihracata’ yatırım yaptığına?Kastamonulu firmalar Kastamonu’nun ihracat liginde ne oranda var?... Kastamonulu kobiler, Kastamonu’da doğan işletmeler, Kastamonulu Ahmet’in/Mehmet’in/Ayşe’nin şirketleri kaç milyon dolar ihracat yaptı 2025’te?”
Bu yazıya “altlık” idi yukarıdaki pasaj…
Kastamonu’nun yerel kalkınmasına dair farkındalık yaratma gayretiydi.
(Kastamonu’nun TİM verilerine göre 2025 Ocak-Kasım dönemini içeren 11 ayındaki toplam ihracat tutarı “436 milyon 886 bin 60” dolar, buna karşılık, TÜİK’in raporuna göre aynı dönem Kastamonu’nun toplam ihracat tutarı ise “120 milyon 646 bin” dolar…
Aradaki muazzam farkı görüyorsunuz?

Uçurumun sebebi ne peki?…
Kastamonu’daki ihracatçı firmaların ana merkezlerinin Kastamonu dışında olması mı acep?
Şirketlerin ana merkezlerinin ihracatı bir şekilde Kastamonu’daki şubelerinin ihracat verilerine mi ekleniyor mevzuat gereği?...
İhracata konu olan “faaliyet” Kastamonu’da gerçekleşmiyor mu yoksa?
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) biten ayın ihracat verilerini hemen akabinde yeni ayın ilk birkaç gününde yayımlıyor…
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ise biten ayın verilerini bir sonraki ayın sonunda yayımlıyor.
Doğrusunu söylemek gerekirse “dumanı üstünde haber” derdinde olduğum için TİM raporu bana çok daha cazip geliyor, misal, Ekim ihracatını Kasım ayının ilk günündekamoyunun dağarcığına boca etmek pek ala…
Üstünden ay geçtikten sonra bayat haberi ne diye yazayım!
TİM, ihracat verilerini ülkemizin farklı bölgelerindeki ihracatçı birliklerinden topluyor, firmaların merkezleri ve “beyanları” esas alınıyor, şirketlerin beyan ettikleri ihracat belki daha sonraki bir zaman dilimine kayabiliyor…
Diğer bazı teknik ve metodolojiye dair farkları da var illa ki TİM’in TÜİK’e göre.
TÜİK ise firmaların fiili üretim ve ihracat faaliyetlerini esas alıyor, merkez adreslerinden bağımsız olarak gerçek üretim kuruluşlarındaki ihracata odaklanıyor, o ay gerçekleşeni kaydediyor…
“Faaliyet İllerine Göre İhracat” veri seti ilin “gerçek” ihracat tablosunu oluşturuyor.
Kimi illerde “TÜİK” verisi “TİM” verisinin üzerinde çıkarken…
Kastamonu’da tersi.
TİM verisi yüksek Kastamonu’nun…
TÜİK verisi düşük.
İhracatta “mihrabı sağlam iller” ihracatlarının “gerçek” halini “ayan beyan” etmek için “TÜİK” üzerinden izaha yöneliyor…
Kamuoyları TİM raporu üzerinden “az” hissine kapılarak ilgili kurumları topa tutuyor çünkü.
Kastamonu’da “ihracat az olmuş çok olmuş” umur meselesi olmadığı için toplumsal zihinde…
Kimse oralı değil.)
(Çorum’un 2025 yılı Ocak-Kasım dönemi toplam ihracatı TİM raporunda “2 milyar 248 milyon 377 bin 39” dolar…
TÜİK raporunda ise Çorum’un aynı dönemdeki toplam ihracat tutarı “5 milyar 272 milyon 185 bin” dolar.
Çorum’da ihracata konu “faaliyet” Çorum’da yapıldı…
İhracat besbelli şirketin başka ildeki kuruluşuna yazıldı.
Çankırı “hakeza”…
TİM’deki ihracatı aynı dönemde “454 milyon 376 bin 58” dolar iken TÜİK’teki görüntüsü “771 milyon 332 bin” dolar.
Çorum’u “geçtik”…
Çankırı’dan yediğimiz farkı görüyor musunuz?
TÜİK’in raporuna göre 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde toplam ihracat tutarı ise “120 milyon 646 bin” dolar olan Kastamonu’nun 2024 yılının aynı dönemindeki yekunu “134 milyon 173 bin” dolar…
2023 yılı aynı dönemi “144 milyon 150 bin” dolar.
Meraklısı varsa…
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Kasim-2025-53908&dil=1 )
(Kastamonuluların kurdukları, faaliyetini Kastamonu’da gerçekleştiren, merkezi Kastamonu’da olan işletmelerin Kastamonu ihracatındaki payı ne?...
TÜİK raporuna göre pek iyimser bir cevabı yok bu sorunun.
Kastamonu namına kıymeti harbiyesi var mı bu sorunun?...
Öyle görünüyor ki “yok”.
Öneri sadece…
“Kastamonu Raporları” dizisi ile Kastamonu’yu anla(t)maya niyetlenen Kastamonu Üniversitesi Kastamonu’nun ihracat hallerini de işlese fena olmaz hani.
Bilimyazarlığı sayesinde…
Bilimokuru olarak ayırmış oluruz “sapla samanı”.)