İLİ KASTAMONU
İLÇESİ MERKEZ
YERİ CEBRAİL MAHALLESİ
Ahi Ali Zaviyesi, Kastamonu İl Merkezinde, Cebrail Mahallesinde, Cumhuriyet Meydanının güneyinde, bugünkü Halk Eğitim Merkezi binasının bulunduğu yerde idi.
Eskiden Cumhuriyet Meydanının olduğu yer ise, Sığır Pazarı idi ve burada, 4. Gün, yani Çarşamba günleri sığır pazarı kurulurdu. Buradan , Kastamonu Kalesi tarafına giden ve Karaçomak Çayı üzerinden geçilen bir de, ahşap köprü vardı. Bu Köprüye de Sığır Pazarı köprüsü denilirdi.
Yine, Sığır Pazarından alınan kasaplık hayvanlar ise, bu günkü Topçuoğlu Mahallesinde, Çarşamba ve Cumartesi günleri kurulan halk pazarı yerinde ise, eskiden, Kanara Mescidi ve Kanara Pazarı vardı. Burada bir de, Mercan Kadı Türbesi de vardı.
Bu civarda, Kanara deresinin kenarındaki kavak ağaçlarının yanında ise, Et Pazarı da, kurulurdu. Kısacası, Kastamonu İl merkezinin, geçmiş dönemlerde, en kalabalık bölgesi bu civarlardı.
Ahi Ali Zaviyesinde ise, her sabah, Sabah namazından sonra, esnaf duası yapılır ve halka da, sabahın erken saatlerinde, zaviyenin bahçesinde, ücretsiz çorba dağıtılırdır. Bu Çorbaya, Dar Hane çorbası da denilirdi.
Ahi Ali Zaviyesinde ise, Her Cuma günü, Cuma namazından kısa bir süre önce de, Ahi duası yapılır ve halk da, Namazgah denilen yerde,
Bu duadan sonra Cuma Namazı için toplanırdı. Bu geleneklerin çoğu, günümüzde unutulmuş durumda, Ancak, İplikçiler Çarşısı esnafı, Cuma günleri Sela vakti sırasında, İplikçiler çarşısında, Ahi duası yapmaya devam etmekte ve duaya gelenlere de, simit ikram edilmektedir.
Ahi Ali Zaviyesi ve bu zaviyenin Şeyhlerinden olan Ahi Ali Baba ile ilgili bilgileri, ünlü gezgin İbn-i Batuta’nın gezi notlarından öğreniyoruz. İbn-i Batta, Kastamonu’ya geldiğinde, Ahi Ali Baba’yı, zaviyesinde ziyaret etmiş ve onunla da sohbet etmiş bu sohbet sırasında da, Ahi Ali Baba’nın 168 yaşında olduğunu da not etmiştir. Daha sonra, İbn-i Batuta, Candaroğlu sarayına giderek, Candaroğlu Beyi ile de görüştüğünü gezi notlarında yazmıştır.
Ahi Ali Zaviyesi ise, Cumhuriyet döneminde, 1944 yılında, bu zaviyenin bulunduğu yere, Halk Eğitim Merkezi binasının yapılması nedeni ile yıkılmıştır. Buradaki Zaviye binası, Mescit , Ahi Ali Baba Türbesi ve bu türbenin bulunduğu türbe binası, Kümbet, Fırın ve Çeşme de, yerinden kaldırılmıştır.
Buradaki Çeşmenin suyunun çok gür olduğu ve Halk Eğitim Merkezi binası yapılırken bu çeşmenin suyunun güçlükle, kesilebildiği ve Karaçomak Çayına akıtılabildiği de, buraya, binayı yapanlar tarafından anlatıldığının da, rivayet olarak halk arasında, dilden dile dolaştığı da bilinmektedir.
Ahi Ali Zaviyesinin, bu binanın yapılması sırasında, tamamen yıkıldığı, buradaki Çeşmenin ve buradaki Türbe ile Kümbetin ise, Hıra Hasan Köyüne nakledildiği de bilinmektedir.
Hıra Hasan Köyü, bu günkü Devlet Su İşleri 23. Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer ve bu civarlardır. Buraya nakledilen Ahi Ali Baba Türbesi de, bu civarların kamulaştırılmasından sonra, buradan da sökülmüş ve tamamen yok edilmiştir.
Hıra Hasan Köyündeki Ahi Ali Baba Türbesinin yeri, 23. Bölge Müdürlüğü binası ile, burada bulunan akaryakıt istasyonu arasındaki bir yerde imiş. Ayrıca , bu alanın doğusundaki bir yerde de kar kuyusu varmış. Buradaki mezarlar da, buraya bir iş yeri yapılırken tamamen ortadan kaldırılmış.
Yine anlatılanlara göre, burasının yakınında Kömürkara Oğlu Hanı da varmış, Bir de yer altı çarşısı da varmış.
Bunlardan hiçbir tanesi, günümüze ulaşmamış. Ayrıca, Halk Eğitim Merkezinin bulunduğu yerden alınıp, Hıra Hasan Köyüne nakledilen Ahi Ali Baba Türbesi de, yok edilmiş.
Kastamonu’da, Ahilik geleneğinin öncülerinden olan, Ahi Ali Babanın ne zaviyesi ne Mescidi, ne çeşmesi ne de türbesi, günümüze ulaşamadan yok edilmiş.
İbn-i Batuta’da olmasa, Ahi Ali Baba’nın ismi de, neredeyse yok edilecekmiş. Günümüzde, Kastamonu İnanç Turizmin merkezi diyenlere, bu bilgileri hatırlatmayı bir görev addediyorum. Ahi Ali Baba, Kastamonu, Ahilik geleneğinin öncülerindendir.
Ahi Ali Baba’nın mekanı cennet Ruhu şad olsun.
