Eskiden Boyabat İlçesine bağlı olan, günümüzde ise, Saraydüzü İlçe Merkezine 8 Km mesafedeki Yukarı Arım Köyü yakınlarındaki Ev Kaya Mezarı, hem tarihçilerin ve hem de turizmcilerin dikkatini çekmektedir.
İLİ SİNOP
İLÇESİ SARAYDÜZÜ
YERİ ARIM KÖYÜ
Eskiden Boyabat İlçesine bağlı olan, günümüzde ise, Saraydüzü İlçe Merkezine 8 Km mesafedeki Yukarı Arım Köyü yakınlarındaki Ev Kaya Mezarı, hem tarihçilerin ve hem de turizmcilerin dikkatini çekmektedir.
Burası, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Kızıloğlan adındaki bir yerleşim yeridir. Bu yerleşim yerinde, Gaşgsalar, Hititler, Paflagonlar, Lidyalılar, İranlılar, Pontuslar, Romalılar, Bizanslılar, Danişmendliler, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlı İmparatorluğunun yönetimleri altında kalmış olan antik bir yerleşim yeridir. Bu yerleşim yerindeki Arım Ev Kaya Mezarları, burasının arkeolojik bir sit alanı olmasını da gerektirmektedir.
Yukarı Arım Köyündeki bu antik dönemlerden kalma kaya mezarının bulunduğu bölgede, bilimsel çalışmaların da yapılması ve buraların, tarihlendirilmesi de gerekmektedir.
Roma Döneminden kaldığı tahmin edilen kaya mezarı, buradaki bir kayaya oyulmuş olup yerden beş altı metre kadar yüksekliktedir.
Arım Kaya Mezarı ile ilgili araştırma yapmak isteyenler, Boyabat İlçesi, arkeolojisi hakkındaki kaynaklardan daha fazla bilgi edinebilirler.
Bilindiği üzere, Boyabat İlçesi, eskiden, Kastamonu Vilayetine bağlı bir yerleşim yeridir. Ahmet Gökoğlu, Boyabat ilçesindeki Kale ve kaya mezarları hakkındaki bilgileri de içeren Paflagonya adlı eserinde, Arım Kaya mezarından da bahsetmiştir.
Arım Kaya mezarına giden yolun standardının yükseltilmesi ve bu antik yerleşim yerinin turizme de kazandırılması gerekmektedir.
Antik çağlarda, Kaya mezarları, doğal kayalara oyularak yapılan ve içerisinde de ölü sedirlerinin de bulunduğu mekanlardır.
Bu mezarların çoğu, aynı zamanda sunak olarak da kullanılmış ve tanrıya adakların sunulduğu tarihi mekanlar halinde inşa edilmiştir.
Günümüze ulaşan çok sayıda kaya mezarlarının bazıları, turizme de açılmış ve turizm amaçlı olarak da ziyaret edilmeye başlamıştır.
Arım Kaya mezarının da, hem yolunun, hem de çevresinin iyileştirilerek, tarih turizmine kazandırılması gerekmektedir.
Bu kaya mezarlarında, bilim insanları, bilimsel araştırmalar da yaparak, buralar tarihlendirilmelidir. Yoka, bu tarih ve kültür varlıklar, kaçak kazılar ile yok edilmeye devam edecektir.
Yukarı Arım Köyü ve çevresinde de bazı kaçak kazıların yapıldığı bilgileri de anlatılmaktadır. Bunların önlenmesi de gerekmektedir.
Buradaki Arım Kalesi Kaya Tünelinin giriş yeri ise, Arim Kalesinin doğu tarafındaki, Arım Çayının kenarındadır. Buradan yukarıya doğru çıkılabilmektedir. Günümüzde ise, bu tünelin merdivenlerini oluşturan taşlar oldukça yıpranmıştır.
Hem Kastamonu ve hem de Sinop tarihinde, eskiye dönük bilgiler verecek olan Arın Kaya mezarlarının bulunduğu bu doğal kayanın çevresi, bir an önce, tarihi sit alanı olarak ilan edilmeli ve zaman içinde de, burada, turizm faaliyetleri başlatılmalıdır.
Burada şunu belirtmekte yarar vardır. Gerek Kastamonu ve gerekse Sinop tarihi, bir bütünlük içinde değerlendirilmeli ve bu civarlarda, bir an önce, geniş çaplı arkeolojik kazılar da yapılmalıdır.
Arım Kaya mezarının aşağısındaki bir su kaynağından çıkan kaynak suyunun, bazı hastalıklar için, şifalı olduğu da anlatılmaktadır.
Buradaki Arım antik yerleşim yeri, tarih turizmi açısından da önemli bir tarih hazinesi ve antik yerleşim yeridir.