Araç Kalesi, Araç ilçe Merkezindedir. Bu kalenin, Bizans döneminden kaldığı bilinmektedir. 150 Metrekare alana sahip olan Araç Kalesi, küçük bir savunma kalesidir.
Araç İlçe Merkezinde, Araç Çayının Kuzey yamacında, tabi bir kaya üzerine, Taş yığma, kuleler ile inşa edilmiş olan Kale, 60 Metre yüksekliğindedir.
Araç kalesi, ilçe merkezinde olduğundan, günün her saatinde gezilebilir. Araç İlçesinin, önemli tarihi mekanlarından olan Araç Kalesi, hem savunma, hem korunma amaçlı olarak inşa edilen, tipik bir kaledir.
Bizanslılarda sonra, Danişmendliler, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlılar tarafından da, kullanılan Araç Kalesi, Cumhuriyet döneminde, restore edilmiştir.
Miladi 1105 yılında, Bizanslılardan Araç Kalesini, Danişmendliler almıştır. Melik Gazi komutasında bir Danişmend birliğinin, Araç Kalesini, kısa bir kuşatmadan sonra aldığı, rivayet edilmektedir.
Candaroğulları Beyliği döneminde ise, Araç, bir ilim ve kültür merkezi haline gelmiştir ve Küre-i Hadit Köyünde, bir Cami ve bir de, Medrese yapıldığı da bilinmektedir. Osmanlılar zamanında ise, Süzey’de, Şeyh Suzi Tekkesi ve Camisi, önemli bir ilim ve kültür merkezidir.
Araç Kalesi, tarihi İpek Yolu üzerinde, önemli bir geçiş noktasındadır ve bu civarlardan geçen kervanların güvenliğinde de, önemli görevler yapılan bir mekandır.
Araç Kalesi, günümüzde, turizm amaçlı olarak restore edilmiş ve ziyarete de açılmıştır. Araç ilçe turizminin, önemli bir, gezi yeridir.
Araç ilçesinde, ayrıca, Yenice Köyündeki Şehitlik, Abdal Paşa Türbesi, Araç Harp Müzesi, Tarihi Araç Hamamı, Kötürüm Beyazıt Camisi, Gicirk Suyu, İntaş Mağarası ve Araç yaylaları da, gezilip görülebilecek yerler arasında sayılabilir.
Ayrıca, Okçular Köyünde bir kale daha vardır. Asar Kale de, Alınören Köyü yakınlarındadır. Aşağı Kara Büzey Köyünde de, bir Kale daha vardır. Bir Kale de, Eğrice Ova Köyündedir. Ayrıca, Dırvana’da da, antik dönemlerden kalma, bir şehir harabesi de vardır.
Kısaca, Araç Kalesi, Tarihi İpek yolu üzerinde, önemli bir kontrol ve güvenlik noktasıdır. Her ne kadar, Bizans döneminde yapıldığı söylense da, burada, daha önceki dönemlerden kalma, bir kale yapısı olduğu anlatılmaktadır.
Günümüzde, sadece, Araç Kalesinin burçları restore edilmiştir. İç Kale konusunda, bir çalışma, yapılmamıştır. Kalenin ortasından, Araç Çayına inen, gizli bir tünelin olduğu, anlatılanlar arasında yer almaktadır. Bu tünel, günümüzde, mevcut değildir.
Ayrıca, Araç Kalesinin içinde, bir de, Zindan olduğu da, anlatılmaktadır. Anlatılan bu zindan da, restore sırasında, yenilenmemiştir. İçinin, Taş ve kumlarla dolu olduğu anlatılmaktadır. Savunma amaçlı olarak ve Sığınma amaçlı olarak inşa edildiği anlatılan Araç Kalesinin iç kısımlarındaki sığınma yerleri de, gün yüzüne çıkartılmamıştır.
Günümüzde, sadece, Araç Kalesinin üst kısımlarında bir düzenleme çalışması yapılmış ve turizme de kazandırılmıştır.
Yine de, emeği geçenlere, teşekkür etmek gerekir.
Araç ilçesinin, tarih ve kültür turizmine, mutlaka, bu yapılan çalışmanın, katkısı da olmuştur ve olmaya da, devam edecektir.
