Alpagut Tümülüsleri, Kastamonu İl Merkezine 13 Km mesafedeki, Alpagut Köyündedir. Bu Köyde Dört adet Tümülüs vardır. Bu Tümülüslerin Üç Tanesi, Köyün güney batısındaki tepelerde, Bir tanesi de Köyün kuzey doğusundaki tepe üzerindedir.
İLİ KASTAMONU
İLÇESİ MERKEZ
YERİ ALPAGUT KÖYÜ
Höyük, çok eski bir yerleşim yerinin, toprakla örtülüp, bir tepe haline getirilmesi ve bir ile 40 metre kadar yükseklikte, Bin ile Bin Beş yüz metre kadar genişlikteki eski yerleşim yerleridir. Tümülüs ise, huni biçiminde, sivri ve üstü toprakla örtülü anıt mezarlardır.
Alpagut Tümülüsleri, ilk bakışta, bir höyük üzerine yapılmış anıt mezarlar olabileceği görüntüsünü vermektedir. Başka bir ifade ile, Antik bir yerleşim yerinin üzerine, sonradan anıt mezarlar yapılmıştır, diyebiliriz.
Alpagut; Kutsal savaşçı demektir. Ayrıca, kendisini, kutsal değerlere atamış, Yiğit insan anlamına da gelir. Türkler, İslam Dinini seçtikten sonra, Alpagut kelimesinin karşılığı, Alp Eren Olmuştur. Alp Kelimesi ise, günümüzde, yiğit, cengaver, yiğit asker, cengaver asker, bahadır, cesur, güçlü anlamlarında kullanılmaktadır. Alperen kelimesi ise, kutsal yiğit, kutsal savaşçı, din uğruna savaşan yiğit, anlamlarına gelmektedir.
Kastamonu’da, Germeç ve Göl Köy de, bulunan Tümülüslerden, elde edilen ve Yontma Taş Devrine ait olduğu hesaplanan buluntularda, Kastamonu ve çevresinin tarihinin, Milattan önce, 50 bin li yıllara kadar gittiği belirtilmektedir.
Kastamonu civarlarında Devlet Kurmuş olan Gaşga Türklerinin, çok iyi ata binen savaşçılar oldukları, ayrıca, döğüşken bir Türk topluluğu olarak bilindiğini tarih kitaplarında görüyoruz. Batılı tarihçiler ise, Gaşga Türklerine, Demir Atlı Adamlar demektedirler. Bu adamlar, at üstünde uyur, at üstünde gezer, At üstünde yemeklerini yerler ve At üstünde savaşırlarmış.
Gaşga Türklerinin, Ilgaz Dağları ile, Karadeniz arasında hüküm sürdükleri, Niğde civarlarına kadar da yayıldıkları ve Milattan önce, 3000 li yıllardan, Miattan önce 1200 lü yıllara kadar devletlerini sürdürdüklerini, Daha sonra ise, Etilere veya Hititlere mağlup olarak devletlerini yıkıldı bilinmektedir.
Alpagut Tümülüsleri, bilim ekiplerince incelenecek veya bilimsel bir kazı çalışması ile açılır ise, Gaşga Türkleri ile ilgili buluntulara ulaşmak da mümkün olacaktır. Buradaki höyük ve Tümülüslerden elde edilecek bilgilerle de bunlar doğrulanabilirse, Hem Anadolu tarihi, hem de Kastamonu tarihi hakkında yeni bilgilere ulaşılacak ve gerçeklerin ortaya çıkması da sağlanmış olacaktır. Ne var ki, günümüzde bu Tümülüslerin üzerlerine, su deposu gibi, elektrik direği gibi ve hatta trafo gibi yapıların yapılmasının yanı sıra, izinsiz ve kaçak kazılar ile de bilinçsizce tahrip edildikleri de bilinmektedir.
Ayrıca, Anadolu Selçuklu Devletinde ve Persler de de Alpagut unvanının kullanıldığı bilinmektedir. İslamiyette de, gazilere ve dervişlere Alperenler denildiğini de biliyoruz. Alpagutlar, eski Türk Devletlerinde, beyler ve devlet yöneticileri arasında, ayrıcalıklı konumdadırlar. Alpagut olabilmek için dokuz özelliği üzerlerinde taşımaları gerekir. Bunlar; 1- Sağlam, 2- Yürekli, 3- Korkusuz, 4- Kuvvetli, 5-Gayretli, 6-Özel giysili, 7- İyi bir yay ve kılıç sahibi, 8- İyi mızrak kullanabilme, 9- İyi bir arkadaşa sahip olabilme özellikleridir. Bu özellikler ise kolay kazanılacak şeyler değildir.
Gaga Türkleri, göçebe hayattan, yerleşik düzene geçerken, kendi bölgelerinde, alpagutların himayelerinde, hüküm sürmeyi tercih etmişlerdir.
Bir diğer konu ise, hem Orta Asya’da, hem Anadolu’da, hem de bu bölgede halen kullanılmakta olan bir kelime, yani“ kebe” kelimesi ile ilgilidir. Bu kelime, Kebap anlamında da kullanılmaktadır. Başka bir anlamı ise, Çobanların ve köylülerin giydikleri, yünden yapılmış kaba kumaş demektir. Bir de, Çocuğu olmayan kadınlara da “ kebe” denilmektedir.
Bu kadınlar, soyun devamı için önemini kaybetmişlerdir. Uğursuz da sayılmışlardır. Onların çocukları olmadığından toplumda da dışlanmışlardır. Eskiden bu kadınlar, öldükten sonra, dikili taşlar arasına gömülürlermiş. Daha sonra da bu taşların üzerleri kalın bir toprak örtüsü ile örtülürmüş. Bu toprak örtüsü , yüksek ve sivri bir tepe haline gelinceye kadar devam ettirilirmiş. Bu tepelere höyük adını da verirlermiş. Tümülüs denildiği de olurmuş. Hatta Kurgan da denilirmiş.
Burada şu hususu belirtmekte yarar var. Alpagut Tümülüslerinin, işin uzmanlarınca kazılması gerekmektedir. Bu hem tarihimiz, hem de turizm açısından oldukça önemlidir. Burada yapılacak bilimsel bir çalışmanın, Kastamonu turizmi için önemi de oldukça büyüktür.
