İLİ KASTAMONU İLÇESİ DOĞANYURT YERİ İLÇE MERKEZİ
Asar Tepe Kalesi, Doğan Yurt İlçe Merkezindedir. Doğanyurt İlçesinin, tarihi yerleri ve turistik yerleri hakkında elimizde, çok az kaynak bulunmaktadır. Doğan Yurt İlçesinin, hemen yakınındaki, eski bir yerleşim yeri olduğu sanılan, Asar Tepedeki kale kalıntıları dikkati çekmektedir.
Bu kale kalıntıları ve yakınındaki, eski yerleşim yerinin kalıntıları hakkında, her hangi bir tarihlendirme de yapılmamıştır. Bu kalıntıların yüzey araştırmalarında, burasının, milattan önce de bir yerleşim yeri olduğu, tahmin edilmektedir.
Asar Tepe Kalesi, Deniz seviyesinden 150 metre yüksekliktedir. Kalenin deniz tarafı daha korunaklıdır. Bu kalenin, Milattan Önce, 450 yılında, Pontus Rumları tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Ancak, bazı buluntuların, daha eski dönemlere ait olduğu da, dikkati çekmektedir.
Pontuslar zamanında, bu kalenin adı, Gereas Kalesi, buradaki antik yerleşim yeri de Gereas olarak bilinmektedir. Daha sonra, bu eski iskan yerine Meset denilmiştir. Meset, kalın direk demektir. Mertek anlamında da kullanılmaktadır. Mertek, yapılarda kullanılan kalın direklerdir. Ayrıca, ahırların altına döşenen kalın tahtalara da mertek denilmektedir. Hicri, 866, Miladi 1461 ylı kayıtlarında Hoşalay İsmi geçmektedir. Hicri 850, Miladi 1436 Tarihinde burasının Hoşalay adında bir bucak merkezi olduğu ve Cide’ye bağlı olduğu da anlatılmaktadır. Daha sonra, Hoşalay bucağı, İnebolu İlçesine bağlanmıştır. 1990 yılında da Kastamonu’nun bir ilesi olarak, Doğanyurt adını almıştır.
Eski adı Meset olan, sonraları Hahşalay denilen bu yerleşim yerinin ulaşımı uzun yıllar, deniz yolu ile sağlanmıştır. İlçe sınırları içinden geçen iki adet akarsuyun oluşturdukları vadinin yamaçlarında da mağaralar vardır.
Eskiden, Cide İlçesine bağlı bir kadılık iken, sonraları, İnebolu İlçesine bağlı bir kadılık olarak bölge halkına hizmet vermiştir. Sahildeki Köylerin haricinde, yüksek kesimlerde bulunan köyler ve köylerin bulunduğu doğal çevrenin, henüz incelenmemiş olması, Doğanyurt’taki, tarihi ve turistik yerler hakkında, şimdilik fazla bir bilgi yoktur. Ancak, ilçenin uzak köylerinden gelen bazı kişiler, kendi köyleri civarlarında, eski kalıntılardan, mağaralardan ve eski mezarlardan söz etmektedirler.
Çobanoğullar, Candaroğulları ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde de bir yerleşim yeri olan Meset ve buradaki Asar Tepe Kalesi civarındaki antik yerleşim yeri, bir dönemde, kıyı ticaretinde de önemli bir rol oynamıştır. Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde ve Cumhuriyetin İlk yıllarında yapılan Tren yollarının altına döşenen, Travers denilen ağaçların bu bölgedeki adına, Meset veya mertek denilmektedir. Bu ağaçlar, demir yolu rayları için dikdörtgen şeklinde, kalın ve dayanıklı mertekler veya mesetlerdir. Genellikle, rayların altına, dik olarak yerleştirilen desteklerdir. Bu ağaçlar, sert ve dayanıklı ağaçlardır. Eski zamanlarda, Meset, Hoşalay, şimdiki Doğanyurt civarından elde edilen bu ağaçlar, buradan eski zamanlarda deniz yolu ile, günümüzde de karar yolu ile halen üretilip sevk edilmektedir. Ancak, son zamanlarda bu ağaçların yerine betondan yapılmış, traversler kullanılmaktadır.
Doğanyurt İlçesindeki tarihi ve turistik yerler hakkında, kapsamlı bir inceleme yapılmalıdır. Ancak, yeterli konaklama tesisleri de yoktur. Yaz aylarında, sakin bir gün geçirmek, ve Doğanyurt civarındaki küçük koylarda gönlünüzce eylenmek ve dinlenmek için uygun yerlerdir.
Doğanyurt, Karayolu, hem Cide tarafından, hem de İnebolu tarafından, oldukça zor ve dar bir yoldur. Keskin virajlar oldukça sıktır. Bu bölgenin, ancak macera tutkunlarının, doğa severlerin, ilgisini çekebileceğini düşünüyorum.
Asar Tepe Kalesinin ve buradaki antik yerleşim yerinin, bilimsel olarak incelemesi yapılmalıdır. Tarihlendirilmesi de yapılmalıdır. İç kale denilen yerin temizlenmesi de gerekmektedir. Temizlik ve restore çalışmalarından sonra turizme kazandırılabilir.
Bu da, Doğanyurt İlçesinin, turizm açısından da tanıtılması için önemli bir etken olur kanısındayım.
Zühtü Aslan