İLİ KASTAMONU
İLÇESİ DADAY
YERİ HIZAR DERESİ
Akıl Çalman Yer Altı Şehri, Daday İlçe Merkezine 12 Km. Mesafede, Akıl Çalman Köyü, Hızar Deresi Mevkiindedir.
Geçmiş dönemlerde, İnebolu ve Cide İstikametinden gelip, Araç İstikametine doğru giden Köle Ticaret Yolu üzerinde yer alan Yer Altı Şehri, Kır Odadan oluşmaktadır.
Odalara, Şehrin Hızar Deresi denilen yerdeki havalandırma bacasından girilebilmektedir. Yaklaşık 9 Metre kadar dar bir girişi olan Havalandırma bacasının giriş kısmı, bir insanın zor sığabileceği genişliktedir. Ayrıce yaklaşık 90 derecelik bir iniş kısmı vardır.
Yer Altı Şehrinin iç kısmında, 40 adet oda bulunmaktadır. Tabanı melhe ve çamur ile kaplı odalardan ilerledikçe, bir doğal oluşum olan beyaz dikit ve sarkıtlar ile karşılaşılmaktadır.
Bu dikit ve sarkıtlar, kireç taşlarından suyun şehir içerisine sızıntı yaparken, damlaların ucundaki kireçli kısımların, yukarıdan aşağıya doğru sarkıt şeklinde oluşumlar meydana gelmesi neticesinde oluşmuştur. Ayrıca, suyun, Şehir tabanında, damlalar şeklinde inmesinden ise dikitler meydana gelmiştir.
Yer Altı Şehrinin hangi kavim tarafından inşa edildiğine dair henüz bir bilgiye ulaşılamamıştır. Günümüzde bu yer altı şehrinin giriş kapısı da henüz bulunamamıştır.
Yer Altı Şehrinin taban kısımlarında birken su, Şehrin içinde küçük bir vadi oluşturarak, Kirek denilen yerden yer yüzüne çıkmaktadır.
Geçmişte, Kirek Su yolu denilen bu su kaynağının, künk borular ile Daday İstikametine doğru taşındığı da bilinmektedir. Kirek Su yolu, günümüzde tahrip edildiğinden kullanım dışı kalmıştır.
Akıl Çalman Yer Altı Şehrinde, bu güne kadar bir bilimsel araştırma da yapılmamış ve bu yer altı şehri de, henüz tarihlendirilmemiştir.
Günümüzde, Daday İlçesi, hem atlı turizm ve hem de Gastronomi turizmi ile öne çıkmıştır. Akıl Çalman Yer Altı Şehri, hem koruma altına alınıp, hem ışıklandırılıp ve hem de, turizm amaçlı olarak tanıtımı yapılırsa, Daday Turizmine de katkı sağlayacaktır.
Bir de, Akıl Çalman Yer Altı Şehrinin girişi, Havalandırma bacasından değil de, gerçek giriş kapısının bulunması gerekmektedir.
Akıl Çalman Yer Altı Şehri, bilimsel olarak araştırılmalı, İncelenmeli, koruma altına alınmalı ve en önemlisi de turizme kazandırılmalıdır.
Bir de, bu bölge, tabiat parkı olarak ilan edilmeli ve Yer Altı Şehrinin yukarısında kalan ormanlı alan ve bu alan içerisindeki kireç taşları da yok edilmeden, turizme kazandırılmalıdır.
Son zamanlarda, Daday Civarındaki ormanlardaki kesim miktarı, hızla artmakta ve ormanların kendisini yenilemesi için çok uzun zamanların geçmesine neden olmaktadır.
Akıl Çalman Yer Altı Şehrinin üzerindeki ormanlı alanlar, burasının tabiat parkı yapılarak korunmasını da sağlayacaktır. Bu alan içerisinde, dağ yürüyüş yolları da yapılarak, Daday İlçemizi ziyarete gelen turların, daha uzun süre, Daday’da kalmasına da katkı sağlayacaktır.
Akıl Çalman Yer Altı Şehri, Daday Turizmi için alternatif bir güzergah olacaktır. Ayrıca, Daday İlçemizde, son zamanlarda, Karavan Turizminde de bir canlılık ve hareketlilik görülmektedir.
Akıl Çalman Köyü, Karavan turizmi için de, önemli bir mekandadır. Yeter ki buralar keşfedilsin ve turizme de kazandırılsın.
Akıl Çalman Yer Altı Şehrinin tanıtılmasına ihtiyaç vardır. Bunu yapacak olan Turizm İl Müdürlüğü, Daday Kaymakamlığı ve yerel yönetimler ile STK lardır.
Bize düşen görev, Akıl Çalman Yer Altı Şehrini, İlgili ve yetkililere hatırlatmaktır.
