İLİ KASTAMONU
İLÇESİ AZDAVAY
YERİ SARNIÇ KÖYÜ
Ali Sultan Türbesi, Azdavay ilçe merkezine 16 km mesafede Azdavay, Pınarbaşı yolu üzerinde Suğla Yaylasına 3 km mesafedeki Sarnıç köyündedir.
Ayrıca, bu köyde Ali Sultan Türbesinden başka, üç türbenin daha olduğu öğrenilmiş olup, akşamın yaklaşması ile bu üç türbeye, ziyaret gerçekleştirilememiş ve türbeler ile ilgili bilgilerin bir başka zaman içinde anlatılmasına karar verilmiştir.
Ali Sultan Türbesinde yatan zatın, bu civarda bulunan tüm arazilerini ve Suğla’daki değirmenlerinin de gelirlerini, vakfettiği anlatılmaktadır.
Ancak, araştırmalarımızda, bu vakfiye ile ilgili, yazılı bir belgeye henüz ulaşılamamıştır. Ancak, Ali Sultan diye bilinen bu zatın ise, bu bölgede, Candaroğullarından Süleymen Padişah ile yani, Şemseddin Candar Yaman Beyin oğlu, Süleyman Bey ile Çobanoğullarının son beyi olan, Nasıriddin Mahmut Beyin ağabeyi olan, Ali Beyin komutasındaki kuvvetlerin, cenk ettiği civarlar olup, bu cenkte ise, Candaroğlu Süleyman Beyin yenilerek, Eflani’ye çekildiği tarih, Candaroğullarının Çobanoğullarına yenildiğin kayıtlarda belirtilmiştir. Bu Tarih, Hicri 695 tir. Bu Savaşın, Suğla Yaylası, Buzluk Mağarası, Kanlı Dağ, Zarı, Drahna, Ayahna ve Çöme civarlarında yapıldığı da anlatılmaktadır.
Bu bilgiler ışığında, bu türbede yatan zatın, Çobanoğullarından, Nasıriddin Mahmut Beyi Ağabeyi Ali Sultan olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu durumda, bu türbede yatan kişinin, Hicri 695, miladi 1296 yılı, veya bu yıllarda vefat ettiği bilgisi de, bunu doğrular niteliktedir.
Ali Sultan, Çobanoğulları kaynaklarında, Emir-Ül Ümera, Atabey Ali diye bahsedile kişidir. Ali Sultan’ın ise, iki oğlundan bir tanesi Atabey Gıyag Sultan, bir diğeri de Atabey Aslan Bey’dir.
Köyde, bir de su sarnıcı vardır. Bu sarnıçtan, yakındaki diğer köylere, su taksiminin yapıldığı anlatılmaktadır. Ali Sultan ise, bu sarnıçtan, su taksimatının, hakkınca yaptığı ve hiç kimse arasında su taksimatı ile sıkıntı yaşanmadığı da anlatılmaktadır. Ali Sultan, herkesin iyiliği için ömrünü harcamış olup, çevresinde, iyilik meleği olan, bir zat olduğu da anlatılmaktadır.
Buradaki Su sarnıcının suyu ise, köyün yukarısındaki kayalıkların altında açılan, bir tünelden gelmekte olup, bu tünelin uzunluğu hakkında ise, çok uzun bir tünel olduğu bilgisi verilmektedir. Tünelin dibinde, “ ma” Sultan diye bilinen, bir su tanrıçasının yaşadığı anlatılmaktadır. Ma sultan ise, suların, dağların, derelerin, çiçeklerin, meyvelerin, kuzuların, oğlakların perisi imiş. Kış aylarında Sarnıcın suyunun geldiği kayanın dibindeki ve suyun çıktığı yerdeki gizli evinde yaşar imiş. Bahar geldiğinde ise, baharın gelişi ile, bu gizli evinden çıkar ve dağların tepesinde kimselere gözükmeden yaşarmış.
Buna benzer hikayeler de, Medil Mağarası, Ilgarini Mağarası, Atak Mağarası, Ejder Mağarası, Yedi Dönmeli İn, Sivirce Kaya, Su Çıktığı Kayası, Türbe Kayası, Kız Kayası, Kurt Girmez Mağarası, Kılıçlı Mağarası ve Dağlı Kuyulucu, Kuş Kayası, Delikli Kaya gibi, çok yerde de anlatılmakta ve hatta “Ma” diye bilinen, Su perisinin, bazı kış aylarında, daha küçük kaya kovuklarında da yaşadığı ve suların fazlasının, kayaları oyup, denizlere ulaşmasını da sağladığı anlatılmaktadır.
Tarihi kayıtlara bakıldığında ise, Ma veya Kibela veya Kibele ve Kybele diye ifadesini bulan, bereket ve bolluk tanrıçasının, Lidyalılar ve Firigler, yani kitaplardaki yazılışı ile Phrygia’lılar zamanında yaşadığına inanılan ve uğruna adakların adandığı tanrıçanın da, buralarda yaşadığına inanılmaktadır. Kastamonu ev kaya mezarlarındaki ve Şehinşah kayasındaki sunakların da, bu dönemlerin eseri olduğu, tarihi kayıtlarda vardır.
Bazı zamanlarda da bu tanrıça, yüksek kayalıklara açılan ve küçücük deliklerin içindeki, kimsenin göremediği odalarda yaşarmış. Ona kurbanlar adanır ve dualar edilirmiş.
Bu bilgiler ve bu mekanlar ışığında, bu kayalıklar ve mağaralar da, o dönemdeki inançlar ile ve hikayeleri ile, Kastamonu Turizmi adına tanıtılır ise, bu mekanlar da, o dönemlerdeki inanışlar doğrultusunda, Kastamonu turizmi için, bir vasıta olarak değerlendirilebilir. Zaten bu bölgeler, doğa turizmi, mağara turizmi, macera turizmi ve motospor turizmi ve dağ bisikleti ile, yayla turizmi için de, oldukça uygun yerlerdir.
Ayrıca, Son bahar aylarında, mantar safarisi içinde çok güzel yerlerdir. Sadece tanıtım ve bu tanıtıma uygun tesislerdeki eksikliklerin bir an önce tamamlanması gerekmektedir.
Kastamonu ve ilçelerinde turizm ile uğraşan, gerek kamu ve eğitim kuruluşları, gerek sivil toplum kuruluşları ve gerekse, kendisini turizmci olarak gören şahıs ve özel işletmelerin, bir araya gelip bir turizm projesi etrafında birleşmelerinin zamanı gelip geçmektedir.
Ali Sultan ve bu civardaki diğer üç türbede yatan zatların mekanı cennet, ruhları şad olsun.
