İLİ KASTAMONU
İLÇESİ DADAY
YERİ ESKİ MANDIRA YOLU
Türbe Daday ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Daday Eflani yolu üzerindedir. Eski Eflani yolunun, yeni yol ayrımından sonra, bir km kadar gidildikten, sonra tekrar sol tarafa doğru giden, orman yolunun kenarında ve tamamen orman içindedir. Çevresi, yarı kagir, ahşap örtülü olan türbe, halk arasında Ali Baba Türbesi olarak bilinmektedir.
Çevre halkı tarafından, nevruz ve Hıdırellez günlerinde ziyaret edilmektedir. Bazen de yağmur dualarında da ziyaret edilmektedir. Adak adama ve adak kesip pişirme âdeti de vardır. Ancak, adak sahibi, kestiği adak etinden yiyemez.
Türbede yatan, Ali Babanın isminin geçtiği en eski belge ise, Araç ilçesinde meftun bulunan, Abdal Paşa’nın oğluna ait olan ve hicri 834, miladi 1430 tarihli bir belgede rastladık. Bu belgede Şeyh oğlu Ali Baba diye ismi zikredilmektedir. Türbenin bu tarihten sonra yapıldığı kesindir. Ancak ne zaman yaşadığı ve Türbenin ne zaman yapıldığı hakkında bir bilgiye henüz ulaşılamamıştır.
Ancak, bu yol geçmişte, Daday’dan, Eflani tarafına doğru giderken, eskiden kervanlar bu yoldan gidermiş. Aynı zamanda bu yol, Daday dan Meyre Mabedine doğru giden bir ulaşım yolunun tamamen, orman içinden geçen bölümünün en zor kısmı, bu türbenin çevresi imiş.
Ali Baba, yolun bu kısmının yakınlarında kurduğu bir mandırada, ürettiği ürünleri, kervanlara burada satar ve geçimini de böyle sağlarmış. Hem küçükbaş hayvan, Manda ve sığır ile kümes hayvanları da yetiştirirmiş. Ürettiği mandalardan elde ettiği, manda yoğurdu ise daha çok meşhurmuş.
Ali Baba, hem ürünlerini bu noktadan gelip geçenlere satar, hem de bu alandan geçen, kervanlar ile yolcuların, güvenliğinin de sağlarmış. Kış aylarında ise bu alana kar çok yağdığı için, gelip geçenlerin kısa bir süre de olsa, konaklamasını da sağlarmış.
Bu nokta, aynı zamanda Çiğlene, yani bu günkü Selalmaz tarafından, Daday ve Kastamonu tarafına ulaşmak isteyenlerin, geçebildiği tek yermiş. Bu Nedenle de gelip geçenler çok olurmuş.
Ali Babadan sonra da, bu geleneği sürdüren, Ali Babanın sülalesi, bu geleneği, uzun bir süre sürdürmüş. Ali Baba, hem mandırası, yani burada kurduğu çiftliği ile ün ve nam salmış. Aynı zamanda bilgili ve kültürlü olan Ali Baba, bir de, hoş sohbet ehli imiş.
Türbenin yeri, Yeni Yol yapıldıktan sonra tamamen orman içinde kaldığı ve ana yola da uzak olduğu için artık, gelip geçenleri ve ziyaretçileri de günümüzde çok azalmış. Hatta çok kişi de, günümüzde burada bir türbe olduğunu dahi unutmaya başlamışlar.
Ali Baba ilgili anlatılan bir rivayet ise, bu türbede yatan zatın, Çobanoğulları Beyliğinin son Beyi olan, Atabey, Nasıriddin Mahmut Bey’in ağabeyi olan, Ali Bey olduğu hakkındadır. Ancak, Bu türbede yatan Ali Bey’in vefat tarihi ile, Çobanoğullarından olan Ali Beyin vefat tarihleri birbirinden farklıdır. Çobnoğullarından olan Ali Bey, Muzaffereddin Yavlak Aslan’ın büyük oğludur. Bu zatın, Hicri 708, Miladi 1308 yılında, Candaroğulları beyliğinin emiri, Süleyman Şah tarafından, öldürüldüğüne dair bilgiler de vardır.
Bu konuda ise, henüz, tarihçiler tarafından araştırma da yapılmamıştır. Hatta, Çoban Oğlu Ali Beyin, Miladi 1308 yılından önce de, Eskişehir veya Söğüt yakınlarında öldürüldüğü de rivayet edilmektedir.
Henüz, bilgi sahibi olamadığımız bir konu ise, Çobanoğlu Ali Beyin Çocukları hakkındadır. Çobanoğlu Ali Beyin, İki oğlundan birisi olan, Gıyag Sultanın türbesi, Daday Yakınlarında Kıyık denilen yerdedir. Diğer Oğlunun yani Aslan Beyin Türbesi de, Azdavay yakınlarında, Çal Dibi Köyündedir. Çobanoğlu Ali Beyin, başka bir oğlu olduğuna dair bilgiler ise sadece rivayetlere dayanmaktadır. Hatta, Emir Ül Ümera olduğu söylenen, Atabey Hasan diye bilinen bir oğlu ile, bir başka oğlu olan Atabey Ali isminden de bahsedilmektedir. Konular ise tarihçilerin araştırmaları sonucunda ortaya çıkabilecektir.
Biz, Daday İlçe Merkezine 17 km mesafedeki Ali Baba Türbesinde yatan zata, Civar köy halkının verdiği değer ile bakalım ve bu türbenin orman içinde kalmış olması ile, gözden ve gönülden uzak olmaması için kısa bir bilgi vermemekle yetinelim. Bir de Daday İlçemizin, sadece Atlı turizm için anılmasının yanı sıra, İnanç turizmi için de burada, Ali Baba Türbesi diye bilinen bir mekanın var olduğunu belirtelim.
Ali Baba’nın, Mekanı Cennet, Ruhu Şad olsun.