Next
Tarihi Kentler Birliği’nin (TKB) yıllara sari kuruluş felsefesinden kayışı şarampole devrilme fecaatine doğru gidiyor, birliğe dair hem “esas” hem de “usul” üzerinden pek çok eleştiri yöneltmek mümkün, elbette bütüncül bir ontolojik sapma söz konusu nihayetinde…
Derin fay hattının iki yamacında kalan toplumsal zihnin “pürpolitize” refleks içinde ne “şehir kimliği” ne de “TKB” mevzularından dem vurmasını beklemek zaten ham hayal.
TKB’nin mevcut yönetim zihninin hem ülke hattındaki projelerden (Milli Mücadele Rotası) hem de birlik yönetim kademelerinden Kastamonu şehrini uzak tutmasını ne TKB’nin kuruluş tarihi ne de Kastamonu’nun “asarı antika” mevcudiyetinden dolayı kabullenmek olası değil…
Tarihi bilgiden yoksunluk hastalığının yan etkisi belli ki “vefasızlık”.
(İçişleri Bakanlığı’nın 2000 yılında ne diye şehirlerin kültürel mirasını korumaya valilikler vasıtası ile girdiğini merak ederdim, öyle ya kültür bakanlığı ve taşra teşkilatı ya da olmaz ya belediyeler varken, nereden zuhur ettiğini henüz öğrendim https://www.tarihikentlerbirligi.org/wp content/uploads/KorumaBilinci-Ekitap.pdf linkinden…
“Tam da 2000 yılında dönemin İçişleri Bakanı Saadettin Tantan’ın isteğiyle yapılan bir araştırmanın ortaya koyduğu ‘geleneksel kent dokularının ve yaşamının ağırlıkta olduğu yerleşimlerde suç oranının çok düşük olduğu’na ilişkin bulgu, Tantan’ın dikkatini suçun sosyal arka planı ile tarih bilinci arasındaki ilişkiye yönlendirmiş ve ÇEKÜL ile yollarının kesişmesine neden olmuştu.”
Geleneksel yaşam örgüsünün varlığını kaybetmediği mahallerin bizatihi suç oranını düşürmede etkili olduğu aklıma gelmeliydi oysa…
Suçu üreten menbalardan biri de mekan.
İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ın “harekat” için Kastamonu’yu “ilk adım” seçmesinin hikmeti sebebini elbette hem Kastamonu’da 1990’lı yıllarda “valilik” eliyle başlayan “koruma” gayretinde hem de tam o vakit ki Vali Enis Yeter’in hevesinde bulmak lazım gele…
Yüksek Mimar Nuray Yücel’in “ÇEKÜL Vakfı Kastamonu Temsilcisi" sıfatı ile Yerel Kimlik dergisinin 70’inci sayısında yayımlanan https://www.cekulvakfi.org.tr/makaleler/7-bolge-7-kent-kastamonu makalesindeki “Bu zenginliği ayrıca bir koruma önemi gerektiren Kastamonu’da bu yönde çalışmalar ise 1995 yılından itibaren başladı. Bu tarihte Prof. Dr. Metin Sözen önderliğinde dönemin Kastamonu Valisi Özdemir Hanoğlu, Belediye Başkanı Süleyman Yücel ve ÇEKÜL Kastamonu Temsilcisi Atıf Uğurlu ile birlikte gönüllülerin de katılımıyla koruma kültürü çalışmaları başladı. Bu ilk heyecana Prof. Dr. Erol ve Sevim Eti, Prof. Dr. Gündüz ve Perihan Gökçe, Prof. Işın Demirkent, yönetmen Hasan Özgen, dönemin Kocaeli Valisi Kemal Nehrozoğlu, yazar Firuzan, gazeteciler Güneş ve Mete Buharalı, Nail Güreli, Necmi Tanyolaç, Oğuz Haksever, Pınar Türenç ve Arkitekt Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Rıfat Dedeoğlu gibi birçok isim de katkı verdi” paragrafı akılda daim tutulası.
“3-4 Haziran 2000”…
İçişleri Bakanlığı, Kastamonu Valiliği, ÇEKÜL Vakfı, Mimarlar Odası ile Marmara ve Boğazları Belediyeler Birliği tarafından Kastamonu’da düzenlenen “Kültürel Değerlerin Korunmasında Yerel Yönetimlerin Rolü ve Sorumluluğu” sempozyumuna İçişleri Bakanı Saadettin Tantan, Mahalli İdareler Genel Müdürü, 9 il valisi ve bazı belediye başkanları ile sivil toplum örgütlerinin temsilcileri katıldı.
“Kastamonu Bildirgesi” yayımlandı, Kastamonu Valiliği yayımı “Koruma Kültürü ve Kastamonu” kitabını kim okuya, iyisi mi bildirgenin “4” ana başlığını ve “sonuç” kısmından paragraf vereyim…
“1- Tarihi ve kültürel çevrenin korunduğu ve yaşatıldığı ortamlar, yurttaşlık bilincinin gelişmesini, toplumsal aydınlanmanın güçlenmesi de sağlarlar.
2. Tarihi ve kültürel değerlerin korunmasına yönelik kaynakların ve olanakların dağınık değil, topluca ve bir öncelikler planlaması kapsamında değerlendirilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
3- Tarihi ve kültürel mirasın korunmasındaki yerel potansiyellerin bütünleşmiş olarak yaşama geçirilmesi için kurumsal ve yönetsel çalışmalar kent ölçeğinden havza boyutlarına taşınmalıdır.
4. Kültürel mirasın korunması, gelişmeyi içeren bir değişimin engeli değil, esin kaynağı ve ön koşuludur. Bu nedenle geleceğe dönük tüm stratejilerde temel hareket noktası da tarih içindeki değişimin bellek değerlerini korumak olmalıdır...”
Sonuç paragrafındaki “çağrı” bugün de geçerli…
“Kastamonu’da başlatılan süreç, herhangi bir koruma kampanyası değil, 2000’leri kimlikli, kültür değerlerine yabancılaşmayan ve uygarlık sürecinde geçmişin tüm birikimlerinden güç alarak daha ileriye ulaşma hedefini kucaklamış bir ülke ve toplum olma yürüyüşüdür. Bu yürüyüşe herkesin katılmasını bekliyoruz...”
Sempozyumun “ana fikri” valilerin tek görevlerinin “asayiş” olmadığı, bu görevin toplumsal bilinçle desteklenerek yerine getirilebilmesi için “kentin kimlik ve yaşam değerlerinin korunmasının” giderek öncelik kazandığı idi…
İçişleri Bakanlığı tüm valiliklere gönderdiği 14.6.2000 tarih ve 80646 sayılı genelge ile Kastamonu Bildirgesi’nde yer alan konuların değerlendirilerek gerekli duyarlılığın gösterilmesini istedi.
Temmuz 2000…
Tarihi Kentler Birliği “resmen” Bursa’da kuruldu.)
(Tarihi Kentler Birliği’nin “Birlik Meclisi” 2026 yılı olağan birinci toplantısını 16 Mayıs 2026’da Ankara Kocatepe Kültür Merkezi’nde yaptı…
Gündem kapsamında kurulan Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nun beş üyesi arasına “Kastamonu” giremedi (Plan ve Bütçe Komisyonu üyeliğine: Kütahya Belediye Başkanı Eyüp Kahveci, Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Bayburt Belediye Başkanı Mete Memiş, İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, Polatlı Belediye Başkanı Mürsel Yıldızkaya seçildi), Birlik Başkanı Kastamonu olmadı “Birlik başkanlığına Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş seçildi), Meclis’in iki başkanvekili de Kastamonu’dan çıkmadı (Meclis Birinci Başkan Vekilliğine Geyve Belediye Başkanı Selçuk Yıldız, İkinci Başkan Vekilliğine ise Safranbolu Belediye Başkanı Elif Köse seçildi), meclis başkanlık divanı asıl kâtip üyelikleri de Kastamonu’yu es geçti (Sungurlu Belediye Başkanı Muhsin Dere ile Divriği Belediye Başkanı Cihan Deniz Akbaş seçildi), yedek kâtip üyeliğinde Kastamonu Merkez ilçe ıskalandı (Tosya Belediye Başkanı Volkan Kavaklıgil ile Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu seçildi), birlik encümen üyeliklerinde Kastamonu’nun esamisi yok (Mut Belediye Başkanı Murat Orhan, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, Bartın Belediye Başkanı Muhammet Rıza Yalçınkaya, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, Niğde Belediye Başkanı Emrah Özdemir, Kars Belediye Başkanı Ötüken Senger, Sur Belediye Başkanı Adnan Örhan seçildi.)
