Kırsalın dirhem dirhem eridiği diyar Kastamonu, Ağustos sıcağında kasede unutulmuş dondurma, ne insan ne bark kala peyderpey hey gidi hey… “Eli belinde” izleyenler mevki Kastamonu.
Kır eridikçe…
Şehri sel basıyor.
Tarım ve hayvancılık nere gide?...
Açlığın ötesinde milli güvenlik sorunu halini alıyor “gıda”.
Köyden yatağını toplayan evvela Kastamonu’ya ardından gurbette nere düşerse kaderine oraya yorganı seriyor…
Acımasız hayat sillesini esirgemiyor.
Kırsalın boşalmasının önüne set olunamayacağını söyleyenler de oldu vaktiyle Kastamonu’da…
Ağaç ağlarmış baltanın sapının odun olmasına.
Vatan toprağının her karışı mukaddes…
İnsanıyla, börtüşüyle, böceğiyle yaşar toprak.
“Batılaşmak” için “can atan” aydın, batının kimliğini muhafaza ederek kendini sürdürülür kılan köylerini görmez mi, nere göre?..
“Muhafazakar devrimcilik” kime niyet kime kısmet?
(Bülent Ecevit’in gündeme getirdiği “Köy-Kent”…
Vaktiyle Kastamonu’da da hayata geçirilen “Cazibe Köy”.
Kimliğini koruyarak dönüşmesi için fırsattı kırsalın…
Her ikisi de olmadı.
Yeterli maddi kaynak bulunamadı…
Zamanla mana da tavsadı.
“Yerel kalkınma” fikriyatını anlamak, yorumlamak ve sahaya monte etmek lazım haliyle…
Eksik olan “idrak”.
Köyü okulsuz ve sağlığı ocaksız bırakmaktan tutun da burnunun ucuna fabrika dayamaya yahut tarlaları imara açmaya kadar…
Elli çeşit hançer şehirliden.
Çiftçilikten çıkıp tezgahtar olan mülksüz…
İmar zengini olan mülklü.
Kastamonu’da “çiftçi yaşı” 60’a vurdu mu?...
Bugün vurmasa yarın.
Kim tarla süre?…
Kim ağaç dike?)
(“Köy-Kent” ve “Cazibe Köy” külliyatına yeni bir “cüz” diyelim…
“Tarımköy”.
“TOKİ” projesi…
2008’lerde gündeme girdi.
TOKİ’den okuyalım “Tarımköy” kavramını...
“Ülkemizde köyden kente göç, 1950’lerden itibaren tarımda makineleşme ve kırsalda iş olanaklarının azalmasıyla hız kazanmıştır. Bu yoğun nüfus hareketi, kentsel alanlarda çeşitli krizlere yol açmış ve TOKİ’nin çalışmalarının odağında yer almıştır. Göçün hızını bir nebze olsun azaltmak amacıyla TOKİ, kültürel dokuyu koruyarak kent merkezlerindeki altyapı olanaklarını ve sosyal tesisleri köylere taşımaktadır. Türkiye ekonomisinin büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayandığı dikkate alındığında, TOKİ kırsal yerleşimlerde süregelen nüfus kaybına karşı bölge sakinlerine alternatif yaşam olanakları sunma çabası içindedir… TOKİ, Tarımköy Projeleri ile kırsal kalkınmayı desteklemeyi ve köy yaşamını modern standartlara taşıyarak kırsalda sosyo ekonomik açıdan güçlü bir dönüşüm hedeflemektedir. Tarımköy modeli ile, köylerde yaşayan vatandaşların yaşam kalitesinin arttırılması, tarımsal üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi, üretim ve verimliliği arttıracak bilgi ve teknolojinin köylere kazandırılması, âtıl durumda olan veya verimsiz kullanılan kaynakların devlet desteğiyle işler hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmalarla, halkın yerinde iskanı sağlanarak şehir göçünün önlenmesi hedeflenmektedir… Diğer yandan TOKİ, talebe dayalı projeler de yürütmektedir. Buna göre belediyeler veya valilikler, halkın geçim kaynaklarını iyileştirmek için TOKİ’ye başvurabilmektedir. Başvurular, ekonomik ihtiyaçlar ve bölgenin doğal afet riski gibi kriterlere göre değerlendirilmektedir. Konut satın almak için yeterli talep oluştuğunda inşaat süreci başlatılmaktadır.”)
(“2008” yılında misal gazete haberi…
“TOPLU Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), köy yaşantısını cazip kılmayı amaçlayan "Tarımköy Projesi" kapsamında 20 ilde yaklaşık 3 bin 500 tarım konut inşa etti. Edinilen bilgiye göre TOKİ, projeyle, kırsal kesimde altyapı sorunu çözülmüş modern yerleşim alanları oluşturuyor, şehirlere göçün nedenlerinden biri olan altyapı ve sosyal olanakları köylere taşıyarak, çarpık kentleşmeyi engellemeyi hedefliyor.”
İlk “Tarımköy” Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde inşa edildi…
GAP’a da bir nevi destekti.
Misal…
Afyonkarahisar’ın “Sinanpaşa” ilçesinde “100” konut yapıldı “Tarımköy” projesi kapsamında.
Altyapısı, konutları, sosyal donatıları, yolu, çocuk parkı ve çevre düzenlemesi tekmil…
Toprağı olmayan çiftçilere tarım arazisi ve işletme kredisi emre amade.
Su kaynakları, çayır, mera ve orman alanları göz önüne alınarak mevcut köy mimarisinin ve geleneksel dokunun korunması da caba ha…
Doğa ve insan afetlerine karşı dayanıklılık keza.
Nüfusu 40 binden az olan ilçelerde belediye ve kaymakamlıklar, nüfusu 40 binden çok olan il veya ilçelerde belediye ve valiliklerle işbirliği ile hayata geçiyor “Tarımköy”…
Direksiyonda “TOKİ”.)
Not: Kastamonu’da “Tarımköy” hayata geçti mi?...
Ne işittim ne gördüm.
Başka isim altındaysa ne ala…
Olmuşsa pek ala.
Kastamonu’nun genel haletiruhiyesi kırsalın acizliği karşısında sessiz kalmaktır…
Yok saymaktır.
Kırsala “yol” yapmak…
İlaç değil.
Olsa olsa…
“Boş ilaç kapsülü”.
“Üretim”…
“Barınma”.
“Sosyal doku”…
“Yerel kimlik”.
Bir gün Kastamonu’da da?...
Neden olmasın!
