İLİ KASTAMONU
İLÇESİ ÇATALZEYTİN
YERİ PİRİ KÖYÜ
Akçakoca Alagöz Türbesi, Çatalzeytin İlçe Merkezine 13 Km. mesafede, Piri Köyü, Soydaş Mahallesindedir. Soydaş Köyü ve Piri Köyü, daha önceleri, Ayancık İlçesine bağlı iken, daha sonra, Çatalzeytin İlçesine bağlanmıştır.
Türbe, Koz Sökü, Celaller, Epçiler Çepni, Fındıklı, Piri ve Soydaş köyleri ve civar köyler tarafından ziyaret edilen bir inanç merkezi olarak bilinmektedir.
Akçakoca, Alagöz Türbesi, Soydaş Köyü mezarlığı içerisine, dikdörtgen şeklinde, basit bir yapı ile çevrilmiş olup, üzeri ise, kiremitli bir örtü ile kapatılmıştır. Türbe binasının, herhangi bir mimari özelliği yoktur.
Akçakoca Alagöz Türbesinde yatan zat ile ilgili olarak, hakkında yazılı bir kayda rastlanmamıştır. Halk arasında, savaş zamanlarında, bu türbede yatan zat, savaşlara katılıp, savaşa katılan askerlere komuta ettiğine, inanılmaktadır.
Ayrıca, çocuğu olmayan kadınlar ve çocukları sakat olan çitler, çeşitli hastalıklardan, doktorlardan şifa bulamayanlar, Akçakoca Alagöz Türbesine gelirler, dualar ederler ve adak kurbanları keserek, köy halkına bu kurbanların etlerini de ikram ederler.
Köyün Camisinin imamının bazı zamanlara, sabah seher vakitlerinde, türbede yatan zatın ayak seslerini duyduğu da köy halkı tarafından ifade edilmektedir. Hatta, bunu anlatan mihmandarımız, Türbede yatan Pirin her savaş zamanları haricinde, her sabah, seher vaktinde, kimselerin olmadığı bir zamanda, beyaz bir elbise içinde çeşmede, abdest aldığını da, büyük bir heyecan ile anlatmıştı.
Türbenin bakım ve onarımının köy camisinin imamının önderliğinde, köy halkı tarafından yapıldığı da bizlere anlatıldı. Türbe, hem bakımlı ve hem de temiz bir mekandır.
Piri Köyünün adının ise, bu türbede yatan Pir Hazretlerinden geldiği, Soydaş Köyü halkının da, Pir hazretlerinin soyundan gelenler tarafından kurulduğu da anlatıldı.
Piri Köyüne adını veren ve halkın Pir Dede veya Piri Dede de dediği, Akçakoca Alagöz Türbesinde yatan zatın, gözlerinin ala olduğundan bu türbeye Alagöz Türbesi de denilmektedir.
Akçakoca Alagöz Türbesinde yatan, Piri Dede veya Pir Dedenin, Hicri 722, Miladi 1323 yılında, Akçakoca’dan bu köye gelen bir akıncı beyi olduğu da anlatıldığından, bu akıncı beyine Akçakoca da denilmekte imiş.
1323 tarihi ise, bu civarlarda, Candaroğullarının hüküm sürdüğü yıllardır. Candaroğulları Sinop civarlarında, Ayandone, yani Ayancık Civarlarında da, akınlar düzenlemiş ve bu bölgeyi, tamamen egemenlikleri altına almışlardır.
Akçakoca Alagöz denilen akıncı beyinin, Candaroğulları Emiri Şüceaddin Süleyman Paşa’nın komutanlarından olduğu da anlatılmaktadır.
Pir i köyüne de adını veren, Bir Dede veya Pir Dede de denilen, Akçakoca Alagöz Türbesinde yatan bu zat, bu civarlardaki halka dersler de vermiş İlim de öğretmiştir. Çevrede de bilgisi ve ilmi ile, Alinmliği ile de ün salmıştır.
Bu zatın ilerlemiş yaşlarına kadar çevresindekiler ile ilmi sohbetler yaptığı için de Pir, veya İlmin Piri olarak anılmaya başlamıştır.
Bu zatın İlmine hürmeten, bu kişiye, Pir Dede denilmekte imiş. Piri Köyü ve civar köylerde yaşayanlar, pirlerine hürmeten, fırsat buldukça onun ebedi mekanını da ziyarete açık tutmaya ve türbesinin bakım ve onarımını da yapmaya devam etmektedirler.
Akçakoca, Alagöz Türbesinde yatan bu Piri Sani, Dönemini Ak sakallı Ak saçlı, Akçakoca, Erenidir. Obi Alp Erendir. Döneminin Ala gözlüsüdür. Döneminin alimidir. O, buraları düşmandan temizleyen bir akıncı beyi, bir kumandanıdır.
Biz de, bu Pir Hazretlerine, yani Akçakoca, Alagöz Türbesinde yatan bu zata, mekanın cennet, ruhun Şad olsun diyelim.
