Kastamonu’nun Daday ilçesinde belediyenin 2025 yılı hesap ve işlemlerini inceleyen Sayıştay, denetim raporunda 17 ayrı bulguya dikkat çekti. Yedi bulgu mali tabloların güvenilirliğini etkileyen konulardan oluşurken, diğer 10 bulgu belediyenin idari ve mali işlemlerindeki eksiklikleri ortaya koydu.
Raporda öne çıkan başlıklar arasında atıksuların arıtılmadan çevreye bırakılması, buna rağmen vatandaşlardan atıksu bedeli tahsil edilmesi, personel giderlerinin yasal sınırın üzerine çıkması ve belediyeye ait bir taşınmazın özel şirkete bedelsiz tahsis edilmesi yer aldı.
Arıtma tesisi yok, atıksu bedeli tahsil ediliyor
Sayıştay raporundaki en dikkat çekici tespitlerden biri atıksu işlemleriyle ilgili oldu. Daday Belediyesi tarafından atıksu arıtma tesisi kurulmadığı, atıksuların arıtılmadan çevreye deşarj edildiği ve buna rağmen vatandaşlardan atıksu bedeli alındığı belirtildi.
Raporda, belediyelerin atıksuların toplanması, arıtılması ve bertaraf edilmesi için gerekli altyapıyı kurmak ve işletmekle sorumlu olduğu hatırlatıldı. Atıksu hizmetlerinden yararlananlardan alınacak ücretlerin ise sistemin yatırım, işletme, bakım ve onarım maliyetlerini karşılayacak şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Personel giderleri yüzde 55,99’a ulaştı
Belediyenin personel harcamaları da Sayıştay denetimine takıldı. Belediye şirketinde çalışanlar da dahil edildiğinde 2025 yılı toplam personel giderinin 27 milyon 224 bin 749 TL olduğu belirlendi.
Rapora göre, yeniden değerleme oranıyla artırılmış bütçe gelirleri üzerinden hesaplanan personel gideri sınırı 48 milyon 620 bin 625 TL olurken, belediyenin personel harcamaları bu tutarın yüzde 55,99’una ulaştı. Mevzuatta öngörülen yüzde 40’lık sınırın aşıldığına dikkat çekilen raporda, personel giderleri belirlenen oranın altına düşene kadar yeni personel alımı yapılmaması gerektiği ifade edildi.
Özel şirkete 2 bin 822 metrekarelik taşınmaz bedelsiz verildi
Sayıştay’ın dikkat çektiği bir diğer konu ise taşınmaz tahsisi oldu. Daday Belediye Meclisinin 8 Temmuz 2025 tarihli ve 2025/31 sayılı kararıyla, belediyeye ait Horozlar Kırı mevkisindeki 273 ada 13 parselde bulunan 2 bin 822,95 metrekarelik taşınmazın doğal gaz dağıtım şirketine bedelsiz tahsis edildiği belirtildi.
Raporda, kamu kurumu niteliğinde olmayan özel bir şirkete bu şekilde bedelsiz taşınmaz tahsis edilmesinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilerek taşınmazın ilgili hükümler çerçevesinde kullandırılması gerektiği kaydedildi.
İhalelerde ödenek sınırı ve alımların bölünmesi tespiti
Mal ve hizmet alımlarında da çeşitli usulsüzlük tespitlerine yer verildi. Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle yaptığı alımların yıllık toplamının, bu amaçla bütçeye konulan ödeneklerin yüzde 10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı belirtildi.
Bir diğer bulguda ise bazı ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla karşılandığı ifade edildi. Raporda, benzer nitelikteki ihtiyaçların aynı firmalardan yapılan alımlarla karşılanmasının da tespit edildiği aktarıldı.
Vergi tahsilat oranları düşük kaldı
Belediyenin bazı gelir kalemlerinde tahakkuk eden tutarları tahsil etme oranlarının düşük olduğu belirlendi. Sayıştay raporunda yer verilen oranlar şöyle sıralandı:
-
Bina vergisi: yüzde 59,7
-
Arsa vergisi: yüzde 37,9
-
Arazi vergisi: yüzde 40,8
-
İlan ve reklam vergisi: yüzde 63,5
-
Konutlara ait çevre temizlik vergisi: yüzde 66,4
-
İşyeri ve diğer amaçlarla kullanılan yerlere ait çevre temizlik vergisi: yüzde 32,1
Raporda, tahsilat oranlarındaki düşüklüğün belediyenin gelir yönetiminde eksikliklere işaret ettiği ve mali yapının sürdürülebilirliği açısından tahsilat kapasitesinin artırılması gerektiği belirtildi.
Zorunlu rapor ve bilgiler belediyenin internet sitesinde yok
Belediyenin kamuoyuna açıklaması gereken bazı bilgi ve raporları internet sitesinde yayımlamadığı da tespit edildi. Sayıştay, mevzuat gereği vatandaşların erişimine açık olması gereken bilgi ve belgelerin belediyenin internet sayfasında yayımlanması gerektiğini kaydetti.
Ayrıca belediye sınırları içerisindeki Hazine taşınmazlarının satışından belediyeye aktarılması gereken payların takip edilmediği ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında oluşturulması gereken fon hesabının kurulmadığı belirtildi.
Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin de takip ve tahsil edilmediği, belediyenin gelir tarifesinde bu kaleme ilişkin ücret belirlenmediği rapora yansıdı.
Mali kayıtlarda ve taşınır yönetiminde eksiklikler
Sayıştay raporunun mali tablolarla ilgili yedi bulgusunda ise muhasebe ve varlık yönetimine ilişkin eksiklikler sıralandı.
Belediyede sürekli işçiler ile belediye şirketi üzerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edildi. Bu nedenle mali tablolarda kıdem tazminatı karşılığı hesaplarının bulunmadığı belirtildi.
İktisadi faaliyet konusu olmayan, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere alınan mal ve hizmetlere ilişkin Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapıldığı da raporda yer aldı. Bu uygulama sonucunda 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının 2025 yılı bilançosunda 4 milyon 407 bin 936 TL bakiye verdiği kaydedildi.
Belediyede duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı, bazı varlıkların ekonomik ömrü sona ermesine rağmen amortisman ayrılmaya devam edildiği ve amortisman işlemlerinde hatalar bulunduğu belirtildi.
Taşınır malların yönetiminde de önemli eksiklikler tespit edildi. Taşınır kayıt, kontrol ve konsolide görevlilerinin belirlenmediği; mevzuatta öngörülen defter, belge ve cetvellerin tutulmadığı; dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği ifade edildi. Ayrıca taşınır ambarlarının kurulmadığı, sayımların yapılmadığı ve elektronik ortamda bütüncül bir taşınır yönetim sisteminin bulunmadığı aktarıldı.
Belediyeye ait taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin tamamlanmadığı, gerekli formların ve taşınmaz icmal cetvelinin oluşturulmadığı da mali tabloların güvenilirliğini etkileyen bulgular arasında yer aldı.
Son olarak kırtasiye, temizlik, inşaat ve mobilya malzemeleri gibi taşınır niteliğindeki alımların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği belirtildi. Bu durumun stok takibini güçleştirdiği ve mali tablolarda ilgili hesapların doğru tutarları göstermesini engellediği ifade edildi.
Belediyenin cevabı raporda yer aldı ancak tespit devam etti
Sayıştay raporunda belediyenin açıkça aktarılan cevabı sosyal denge tazminatı sözleşmesine ilişkin oldu. Belediye, 30 Nisan 2026 tarihinde yeni bir sosyal denge tazminatı sözleşmesi düzenlendiğini ve sözleşmede sosyal denge tazminatı dışındaki konuların kaldırıldığını bildirdi.
Ancak Sayıştay, yeni sözleşmede de sosyal denge tazminatı dışında kalan hükümlere yer verildiğini tespit etti. Raporda, belediye ile sendika arasında imzalanan sözleşmenin yalnızca sosyal denge tazminatına ilişkin düzenlemeleri kapsaması gerektiği vurgulandı.
Raporun diğer bulgularında belediyenin her bir tespite yönelik ayrı cevaplarına yer verilmedi. Sayıştay, Daday Belediyesinin 2025 yılı denetiminde toplam 17 bulguyu raporlaştırdı.
