Türkiye geneline baktığımız zaman birçok ilden fazla camisinin bulunması ile dikkat çeken Kastamonu'nun bir tarihi yapısı ise Topçuoğlu Mahallesi'nde bulunuyor. Asırlar öncesinden kalan ve halen tüm ihtişamı ile mimarı mucizeleriyle ayakta kalan Topçuoğlu Cami, görenleri cezbeden yapısı ile ibadete açık olarak günümüzde yer alıyor. Topçuoğlu Mahallesi'nde bulunan bu caminin kitabesi bulunmadığından yapım tarihi ise bilinmiyor. Caminin mimari yapısından 15'inci yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı anlaşılmaktadır. Bütün estetikliği ile ibadete açık olan caminin Şeriyye Sicilleri'nde de 1845-1846 yıllarında onarıldığı yazılı olarak bulunuyor.
Kesme ve moloz taştan yapılmış olan cami kare planlı, 9.75x9.75 metre ölçüsünde. İbadet mekanının üzeri merkezi bir kubbe ile örtülü olan Topçuoğlu Cami'nin, ibadet mekanının önünde üç kubbeli bir son cemaat yeri bulunmaktadır. Caminin duvarları kubbe ve minare kaidesi 15'inci yüzyıl, mihrap ve pencereleri ise 19'uncu yüzyıl üslubunda yapılmıştır. Vakıflar Bölge Müdürlüğü himayesinde bulunan cami, günümüzde nezih ve ferah bir ibadet sağlamaktadır. Kastamonu vatandaşlarının ilgi gösterdiği ve huşu içerisinde ibadet yaptığı camide, özellikle pazarın kurulduğu günlerde daha fazla doluluk yaşıyor. Batı yüzünde yer alan hacet penceresinin iki tarafında iki adet mezar şahidesi ile bunların arasında latin harfleri ile yazılmış kitabe bulunmaktadır.
Türbede bulunan iki adet ahşap sandukadan kıble tarafındaki, 1843 yılında vefat eden Nakşibendi Emirefendizade Mehmet Hulusi Efendi; diğeri ise son cemaat yerinden itibaren camiin ön kısmını yaptıran Melek Hanım isimli hayır sahibine aittir. Bu hanımın vefat tarihi şahidede yazılı olmadığından tesbit edilememiştir. Mehmet Behçet, Kastamonu Asar-ı Kadimesi adlı eserinde, aynı türbede bulunan bir mezar şahidesinde, “Merhum ve mağfur Hoca Kıyas ila Rahmetillahi teala. Tarih 919” yazısını okuduğunu kaydetmiştir. Buna göre, daha önceleri türbede başka mezarların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Hoca Kıyas’ın kim olduğu belli olmamakla beraber bu kayıt, 919/1513 tarihinden önce türbenin ve dolayısıyle camiin de mevcut olduğu kanaatini vermektedir. Camiin batı tarafındaki yol açılırken burada mevcut olan, demir parmaklıkla çevrili iki üç mezarın bulunduğu türbenin üzeri taş ve toprakla doldurularak şahideler yolun seviyesine kadar yükseltilmiştir. 2008 Yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan restorasyon esnasında mezarlar esas seviyesine indirilerek türbe önceki şekline getirilmiştir. 1064 Tarihli vakfiye ile Sahaflar Sokağı’ndaki hanı Topçuoğlu Cami önünde yaptırmış olduğu sofada dokuz kişi tarafından her gün sabah namazından sonra birer cüz okunmak suretiyle üç günde bir hatim okunması vazifesine vakfeden Yanıkzade Hacı Ahmet Ağa’nın vasiyeti gereğince kabrinin de burada olması gerekir. Sonradan yapılan çevre düzenlemeleri sırasında diğer mezarlarla birlikte onun mezarı da başka yere nakledilmiş olmalıdır.
TOPÇUOĞLU CAMİ’NE NASIL GİDİLİR
Kastamonu şehir merkezinde bulunan camiye özel araçlarıyla gitmek isteyen kişiler Kastamonu Belediye Caddesi kullandıktan sonra Mutaflar Çarşısı’nda konumlanan camiye rahat bir şekilde ulaşım sağlayabilirler. Toplu taşıma aracı kullanarak gitmek isteyen kişiler ise Kastamonu Belediye Caddesi’ne yakın bir konumda indikten sonra 10 dakikalık bir yürüyüş sonunda camiye ulaşmaları mümkündür. Topçuoğlu Cami açık adresi şu şekilde:
Topçuoğlu, Mutaflar Çarşısı No:10, 37100 Merkez/Kastamonu
