Musa Fakih (Zihnizade) Cami Kastamonu'nun Şeyh Şaban-ı Veli Türbesine giden yolun üzerinde, Musa Fakih mahallesi, Gümüşlüce caddesi üzerinde bulunmaktadır. Candaroğulları dönemi ulemasından olduğu anlaşılan Musa Fakih tarafından yaptırılmıştır. Kitabesi olmadığı için yapılış tarihi tam olarak bilinmemektedir. Musa Fakih'in ünvanından anlaşılacağı üzere fıkıh alimidir. Evkaf defterinde "İftihâru'l-fukaha diye nitelendirilen Muslihiddin oğlu Musa Efendi'nin Araç'lı olduğu tahmin edilmektedir. II. Bayezid Dönemi Vakıf Tahrir Defterinde kendisinden, İftiharul fukaha (Fıkıh alimlerinin seçkini) diye bahsedilen Muslihiddin Musa Fakih’e, Hüseyin Bey isimli bir hayır sahibi, Araç İlçesi Tavşanlı Köyü’nde arazi vakfetmiş, Candaroğlu İsmail Bey de vakfiyeyi yenilemiştir.
Musafakih Camii, ayrıca mimarisiyle dikkat çekmektedir. 110 cm kalınlığındaki moloz taş duvarlarıyla sağlam bir yapı özelliği taşıyan caminin duvarları moloz taştan harçla yapılmıştır. Giriş tarafında iki ahşap mahfil bulunmaktadır. Sonradan eklenmiş olan cemaat yerinin solunda bir oda, sağında ise minareye de geçilebilen bir salon bulunmaktadır.Sövleri keşme taş olan kapının üzerine bütün taştan çıkarılmış kavisli bir kemer bulunmaktadır. Ahşap olan kapı ise oyma tekniği ile yapılmıştır. Caminin mihrabı alçıdan ve geometrik motiflerle bezenmiş tahta minberi ise kalem işleriyle sol kapı pervazının üst kısmındaki yazıdan kapının 1797 tarihinde Sucu zade Mehmet Usta tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Cani 1748 tarihinde Hacı Ali Efendi adlı bir hayır sahibi tarafında tamir ettirilmiş ve birde minber koydurulmuştur. Kıble tarafındaki köşede bulunan ve sadece baş şahidesinin kavuk kısmı kalmış olan mezarın, camiin banisi Musa Fakih’e ait olduğu bilinmektedir. Sağlam durumda olan tek mezar, “Sertac-ı Etem” yani kamillerin, olgunların baştacı olarak nitelenen ve 1783 yılında vefat etmiş olan Hacı Ali Efendiye aittir. Şahide kavuğundan ilmiye sınıfına mensup olduğu anlaşılan Hacı Ali Efendi aynı zamanda 1748 yılında camii tamir ettiren zattır.
1748 yılında Zihnizâde Hacı Ali Efendi tarafından kapsamlı bir şekilde onarılan cami, bu tarihten sonra halk arasında "Zihnizâde Camii" olarak da anılmaya başlandı. 1950 yılına kadar Zihnizâde ailesi caminin imamet ve bakım hizmetlerini üstlenmiş olup 1951 yılında ise cami Vakıflar İdaresi'ne devredilerek resmî kadroya alınmıştır.
MUSA FAKİH CAMİ'NE NASIL GİDİLİR
KastamOnu şehir merkezi Olukbaşı mevkinde bulunan camiyi özel araçlarıyla gitmek isteyen kişiler şehrin ana caddelerinden olan Cumhuriyet Caddesini kullanarak Sinanbey Cami önünden Şeyh Şaban-i Veli caddesi boyunca ilerledikten sonra Kastamonu Kalesi’ne çıkılan yolun karşısında bulunan camiye ulaşım sağlayabilir. Caminin ilerisinde aynı zamanda Şeyh Şaban-i Veli Hazretlerinin türbesi de bulunmaktadır. Tolu taşıma aracı kullanarak camiye ulaşım sağlamak isteyen kişilerde Sinanbey Cami önündeki duraklarda inerek Şey Şaban-i Veli caddesi boyunca uzanan yolu kısa bir yürüyüş mesafesi boyunca katettikten sonra kolayca ulaşım sağlayabilirler. Musa Fakih Cami açık adresi şu şekilde;
Musa Fakih Cami, Hisarardı, Şeyh Şaban-ı Veli Cd. No:77, 37100 Merkez/Kastamonu
