Kastamonu Üniversitesi ve Karabük Üniversitesi arasındaki akademik iş birliği, savunma sanayisinde değerlendirilmesi amaçlanan yerli bir teknolojiye dönüştü. Çok katmanlı malzemelerde darbe ve şok sırasında oluşabilen çatlama ve katmanların birbirinden ayrılması sorununa çözüm sunan üretim tekniği patentle tescillendi.
Çalışmayı, Kastamonu Üniversitesi Küre Meslek Yüksekokulu Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi İsmail Kayabaşı ile Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden Doç. Dr. Gökhan Sur geliştirdi.
DOKTORA ÇALIŞMASINDAN PATENTLİ TEKNOLOJİYE
Buluşun temelleri, İsmail Kayabaşı’nın Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde, Gökhan Sur danışmanlığında yürüttüğü doktora çalışmalarına dayanıyor. Araştırma sürecine Prof. Dr. Ali Rıza Motorcu, Prof. Dr. Hasan Gökkaya ve Dr. Öğr. Üyesi Sedat Güven de bilimsel katkı sundu.
Ortak çalışma, “Dikey Ayırıcı Kalıplama Tekniği ile Farklı Arayüzey Geçişine Sahip Fonksiyonel Derecelendirilmiş Malzemelerin Toz Metalurjisi Tekniği ile Üretimi” başlığıyla tescil edildi.
KATMANLAR ARASINDAKİ GEÇİŞLERE YENİ TASARIM
Geleneksel üretim yöntemlerinde malzemenin katmanları arasında oluşturulan düz geçiş hatları, yüksek darbe ve şok altında çatlama ve ayrılma riski taşıyor.
Geliştirilen teknik ise bu geçişlerin üçgen, trapez ve dairesel gibi farklı geometrilerde tasarlanmasına imkân veriyor. Böylece toz metalurjisinin hız ve maliyet avantajları korunurken, katmanların birleşim bölgelerindeki mekanik dayanımın artırılması amaçlanıyor.
LABORATUVAR TESTLERİNDE 629 MPA DAYANIM
Alüminyum ve bor karbür esaslı malzemeler üzerinde yapılan laboratuvar çalışmalarında, katmanlar arasında 30, 45 ve 60 derecelik trapez geometriler uygulandı.
Üç nokta eğme testleri ve taramalı elektron mikroskobu analizlerinde, 30 derece trapez geçişli numunelerin 629 MPa çapraz kırılma dayanımına ulaştığı bildirildi. Presleme ve fırınlama süreçlerinin iyileştirilmesi sonucunda geçiş bölgelerinde mikroskobik çatlak veya ayrılma gözlenmediği kaydedildi.
İHA, SİHA VE HELİKOPTERLERDE KULLANIM HEDEFİ
Teknolojinin ilk aşamada İHA, SİHA ve helikopterlerdeki elektronik devre kutuları ve yakıt depoları ile pilotlu hava araçlarının kabinleri gibi kritik bölümlerin korunmasında değerlendirilmesi hedefleniyor. Bu alanlar için hafif ve darbe sönümleyici balistik zırh uygulamalarının geliştirilmesi amaçlanıyor.
İleri aşamadaki Ar-Ge hedefleri arasında ise elektriksel ve manyetik sönümleme özelliklerine sahip farklı toz bileşenlerinin bir araya getirilmesi bulunuyor. Bu çalışmalarla radar dalgalarını ve elektronik harp sinyallerini sönümleyebilecek yerli “Akıllı Kalkan” malzemelerinin geliştirilmesi öngörülüyor.
SERİ ÜRETİM İÇİN İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Doç. Dr. Gökhan Sur, geliştirilen tekniğin çok katmanlı malzemelerdeki geçiş geometrilerini kontrol etmeye olanak sağladığını belirtti. Sur, yüksek hızlı darbeler, yüksek sıcaklık ve yük altında birleşim bölgelerinde oluşabilecek çatlama ve ayrılmaların önlenmesini amaçladıklarını ifade etti.
Teknolojiyi seri üretime taşımak ve ticarileştirmek istediklerini aktaran Sur, başta savunma sanayisi firmaları olmak üzere yerli üreticilerle Ar-Ge ve lisanslama iş birliklerine açık olduklarını bildirdi.
