Basın İlan Kurumu (BİK), farklı disiplinlerden akademisyenlerin katılımıyla “Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı” düzenledi.
BİK ve SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayda, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde karşılaştığı sorunlar ve sektörün geleceğine yönelik çözüm önerileri değerlendirildi.
“Dijital dönüşüm, yalnızca bir internet sitesi kurmak değildir”
Çalıştayın açılışında konuşan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, gazeteciliğin basılı yayıncılığın sınırlarını aşarak hız, veri, etkileşim ve çoklu platform kullanımı etrafında yeni bir döneme girdiğini belirtti.
Dönüşümün yalnızca teknik altyapıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Çay, şu ifadeleri kullandı:
“Dijital dönüşüm, yalnızca bir internet sitesi kurmak ya da basılı sayfaları dijital ortama taşımaktan ibaret değildir. Asıl üzerinde durmamız gereken husus, gazeteciliğin köklü üretim, doğrulama ve dağıtım zincirini yeni şartlara nasıl uyarlayacağımız ve bu dönüşümü kurumsal yapıya nasıl entegre edeceğimizdir.”
Çay, dijitalleşmenin haber üretiminden iş akışlarına, insan kaynağından okurla kurulan ilişkiye ve gelir modellerine kadar basının bütün yapısını etkilediğini söyledi.
Habere erişimde sosyal medya ve video platformları öne çıkıyor
Okurların haber tüketim alışkanlıklarının değiştiğine dikkat çeken Çay, uluslararası araştırmalara ilişkin veriler paylaştı. Çay’ın aktardığına göre, dünya genelinde sosyal medya ve video ağları, çevrim içi habere erişimde ilk kez haber kuruluşlarının kendi internet siteleri ve uygulamalarının önüne geçti. Haftalık çevrim içi haber videosu tüketenlerin oranı ise yüzde 77’ye ulaştı.
Haberin okura ulaşmasında algoritmaların ve tavsiye sistemlerinin etkisinin arttığını belirten Çay, dijital görünürlüğün artık yalnızca içerik ve yayın yapılan mecrayla açıklanamayacağını ifade etti.
Arama motorları, sosyal ağlar ve video platformlarının daha geniş kitlelere ulaşma imkânı sunduğunu kaydeden Çay, bu durumun platformlara bağımlılık ve okurla doğrudan ilişki kurma konusunda yeni sorunları da beraberinde getirdiğini dile getirdi.
Yapay zeka gazeteciliğin işleyişini değiştiriyor
Yapay zeka destekli bilgi erişiminin dönüşüme yeni bir boyut kazandırdığını söyleyen Çay, kullanıcıların bağlantılar üzerinden bilgi aramak yerine bu sistemlerden doğrudan yanıt alma eğiliminin arttığını belirtti.
Kurumun görev alanında iki binin üzerinde süreli yayın bulunduğunu hatırlatan Çay, dijital dönüşümün basın sektörü açısından güncel ve çok boyutlu bir mesele olduğunu vurguladı.
Üniversitelerle yapılan iş birliği protokollerine de değinen Çay, akademik birikimin sahaya aktarılmasını, basın kuruluşlarının deneyim ve sorunlarının da akademik çalışmalara katkı sunmasını hedeflediklerini ifade etti.
Yerel medyaya bölgesel güç birliği önerisi
Prof. Dr. Faruk Taşçı’nın başkanlığında iki oturum hâlinde gerçekleştirilen çalıştayda, dijitalleşmeye uyum ve yeni teknolojilerin yayın süreçlerine entegrasyonu değerlendirildi.
Oturumlarda, yapay zekâ teknolojilerinin temel gazetecilik ilkelerine uygun kullanılması ve dijital süreçlerin takibi için dinamik bir ölçüm modeli geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısı oluşturulması ve iletişim fakültelerinin müfredatıyla sektörün ihtiyaçları arasında uyum sağlanması da gündeme geldi. Yerel medyanın ise niş habercilik alanlarında bölgesel güç birlikleri oluşturması önerildi.
Basılı yayıncılık için güvenlik ve çeşitlilik vurgusu
Çalıştaydaki görüşleri değerlendiren Çay, dijital platformların artan etkisi karşısında basılı yayıncılığın varlığını sürdürmesini bir güvenlik ve çeşitlilik meselesi olarak nitelendirdi.
Çay, nitelikli haberciliği ve okur kitlesini öne çıkaran, teşvik odaklı, teknik ve dinamik değerlendirme sistemlerine geçilmesinin önemine dikkat çekti. Sektör paydaşlarının ortak hareket etme kültürünü geliştirmesi ve akreditasyon süreçlerinin sağlıklı bir veri tabanı üzerinden yürütülmesi gerektiğini de belirtti.
Akademisyenlerin sunacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda hazırlanacak sonuç bildirgesi, Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılacak.
