İstanbul’da yaşarken babasının vasiyetini yerine getirmek için Kastamonu’nun Küre ilçesine bağlı Afşar İmam köyüne yerleşen Hayriye Yüce, göç veren köyünü ve ilçesini yeniden canlandırmak amacıyla kadınlarla bir araya geldi.
Yüce’nin öncülüğünde 12 kadın tarafından Kasım 2024’te kurulan Kastamonu Küre Girişimci Kadınlar Kooperatifi, geleneksel el sanatları ve yöresel ürünlerle faaliyetlerine başladı. Kadınlar, bir yandan Küre kilimini yaşatmak için çalışırken diğer yandan reçel, sirke, ekmek, mantı, su böreği ve baklava üreterek siparişleri karşılıyor.
BABA VASİYETİ YOL HARİTASI OLDU
Babasının, vefatından önce dört kızını bir araya getirerek köydeki toprakları değerlendirmelerini ve birlik içinde kalkınmaya katkı sunmalarını istediğini anlatan Yüce, bu vasiyetin kendileri için bir hedefe dönüştüğünü söyledi.
Dokuz yıl kanser tedavisi gördüğünü belirten Yüce, hastalık sürecinin ardından köye dönerek çalışmalarına başladığını ifade etti. Kooperatifin kuruluş amacını ise şu sözlerle anlattı:
“Bu kooperatifi kurma amacımız, yıllar önce istihdam olmadığı için boşaltılmış köyümüzü ve ilçemizi, geri dönüşleri başlatarak canlandırmak ve yerel kalkınmayı oluşturmak. İlk başlarken ‘yapamazsın, olmaz’ sözleriyle vazgeçirilmeye çok uğraşıldı. Ama azmimiz ve inancımızla bunu yendik.”
1800’LÜ YILLARA UZANAN KİLİM GELENEĞİNİ YAŞATIYORLAR
Kooperatifin ilk üretim alanının kilim dokumacılığı olduğunu belirten Yüce, Küre’nin geçmişi 1800’lü yıllara uzanan bu geleneğini gelecek kuşaklara aktarmak istediklerini kaydetti.
Ellerinde yangından kurtarılmış bir Küre kilimi bulunduğunu anlatan Yüce, kuruluşlarından itibaren Halk Eğitim Merkezinin desteğini aldıklarını, kursiyerlerle birlikte dokuma kültürünü yaygınlaştırmaya çalıştıklarını söyledi.
PEYNİR ÜRETİMİ İÇİN TESİS HAZIRLIĞI
Kadınların yeni hedefleri arasında süt işleme tesisi kurarak kaşar peyniri üretmek de bulunuyor. Yüce, küçük ölçekli bir mandıra için harekete geçtiklerini, ihtiyaç duyulan makineleri KOOP-DES destekleri kapsamında aldıklarını belirtti.
Kırsal kalkınma destekleriyle prefabrik bir üretim atölyesi kurmayı planladıklarını ifade eden Yüce, 2027’den itibaren peynir üretimine başlamayı hedeflediklerini söyledi. Yüce, projelerin yürütülmesinde köylülerin, kooperatif yönetiminin ve muhtarların desteğinin önemli olduğunu vurguladı.
LAVANTA BAHÇELERİNİ TURİZME AÇMAK İSTİYORLAR
Kooperatif, lavanta yetiştiriciliğiyle de köyde yeni bir faaliyet alanı oluşturmayı amaçlıyor. Geçen yıl yapılan deneme dikimlerinden olumlu sonuç aldıklarını anlatan Yüce, çalışmalarını planlı şekilde sürdürdüklerini belirtti.
“Lavanta köyü” oluşturmak istediklerini dile getiren Yüce, dikim alanlarını etkinliklere ve turizme uygun biçimde düzenlemeyi hedeflediklerini kaydetti.
SEKİZ ATÖLYELİ SANAT EVİ PROJESİ
İlçede kadınlara yeni meslekler kazandırmak ve istihdamı artırmak amacıyla sekiz atölyeden oluşan “Küresel Sanat Evi” projesi hazırladıklarını söyleyen Yüce, projenin Küre’nin kültürel ve tarihi değerlerine odaklandığını ifade etti.
Proje kapsamında bakır madenciliğinin tarihinin tanıtılması, bakır atölyelerinin kurulması ve Küre kilimi için coğrafi işaret alınmasına yönelik çalışmalar yapılması planlanıyor.
Deri dokuma alanında da dört kadınla birlikte çalışmaya başladıklarını belirten Yüce, kendilerini geliştirerek küçük bir atölye kurduklarını söyledi. Yüce, bu alanda yerli üretimi geliştirmek istediklerini dile getirdi.
SİPARİŞLER KÖYDE HAZIRLANIYOR
Kooperatifte kadınlar farklı üretim gruplarında görev alıyor. Bir grup hamur işleri ve ekmek hazırlarken diğer gruplar reçel ve şekerleme üretimiyle ilgileniyor.
Reçel, sirke ve çeşitli unlu mamullere ilişkin tescillerini aldıklarını belirten Yüce, sipariş üzerine çalıştıklarını söyledi. Etkinlikler için de üretim yaptıklarını anlatan Yüce, talep edilen ürünleri köyde hazırlayarak müşterilere ulaştırdıklarını kaydetti.
“ÖĞRENMENİN YAŞI VE SINIRI YOKTUR”
Kooperatif üyesi Raziye Türkmez de Yüce’nin daveti üzerine üretime katıldığını belirtti. Çilek, elma ve alıç gibi ürünlerle reçel hazırladığını anlatan Türkmez, biber ve sarımsakla da farklı denemeler yaptığını söyledi.
Bitlis’ten getirttiği ışkın otuyla sirke ürettiğini, gelecek yıl reçelini de yapmayı istediğini ifade eden Türkmez, üretime duyduğu isteği, “Öğrenmenin yaşı ve sınırı yoktur. Böyle bir şey istiyordum, uğraşmak, çalışmak istiyordum” sözleriyle anlattı.
