01-31 Ocak, Serviks Kanseri Farkındalık Ayı olarak belirlenmiş olup dünyanın birçok ülkesinde hastalığa dikkat çekmek üzere farkındalık etkinlikleri düzenlenmektedir. Kastamonu Sağlık İl Müdürlüğü tarafından tarama programları tanıtılarak, halk bilinçlendirildi.

OCAK AYI SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ FARKINDALIK AYI

Serviks Kanseri, rahmin alt kısmının kanseri olup bu bölgenin yüzeyini oluşturan hücre tabakasının anormal hücrelere dönüşmesiyle ortaya çıkabilir. Bu hücrelerde oluşan değişikler çok yavaş seyirli olup kansere dönüşme süreci diğer bazı kanser türlerine göre daha uzundur. Serviks Kanseri, dünyada kadınlarda en sık görülen 5 kanser türünden biri olarak evresine göre daha derin dokulara ve uzak organlara yayılım gösterebilir.

Serviks Kanserinin neredeyse tamamına yakını HPV’nin (Human Papilloma Virüsü) bazı tipleri nedeniyle oluşmaktadır.Bakanlığımız, yürütülmekte olan kapsamlı sağlık programlarının içine  Serviks Kanseri Taramalarını da almış ve büyük bir başarı ile yürütmeye devam etmektedir.Ulusal Serviks Kanseri Tarama Programı, 2014 yılına kadar PAP- Smear testi ile yürütülmekteydi. 2014 yılı Ağustos ayından itibaren sensitivitesi daha yüksek olan   HPV-DNA testine geçilmiştir.

SERVİKS KANSERİ NEDEN ÖNEMLİ?

Serviks kanseri, dünyada kadınlarda meme kanseri, kalın bağırsak ve akciğer kanserlerinden sonra dördüncü sırada görülürken, ülkemizde onuncu sırada yer almaktadır.

Serviks kanseri önlenebilen, erken teşhis edildiğinde yüksek oranda tedavi edilebilir bir kanser türüdür.

RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

30 yaşın üzerinde olup tedavi edilmemiş Human Papilloma Virüs (HPV) ve/veya cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonların olması,

Çok doğum yapmak ve ilk doğumu erken yaşta yapmak,

Erken yaşta (16 yaş öncesi) aktif cinsel yaşama başlamak,

Birden fazla cinsel partnerin olması,

Sigara içmek,

Düşük sosyoekonomik düzeye sahip olmak,

Zayıflamış bağışıklık sistemi (İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü/HIV gibi) hastalıkların olması.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Serviks’te kanser öncesinde gelişen değişiklikler genellikle belirti vermeyip ancak pelvik muayene, Pap Smear testi ve HPV testleri ile erken dönemde tespit edilebilmektedir.

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız hemen hekiminize başvurunuz:

•             Vajinadan artan miktarda veya alışılmadık türde akıntı geliyorsa,

Kastamonu'da 25 Şubat 2024 bugün Nöbetçi Eczane hangisi? Kastamonu'da 25 Şubat 2024 bugün Nöbetçi Eczane hangisi?

•             Sırt, bacak veya kadın cinsel organlarının olduğu bölgede ağrı hissi varsa,

•             Yorgunluk, kilo kaybı, iştahsızlık gelişmişse,

•             Tek ya da iki bacakta şişkinlik varsa,

•             İdrar yaparken ağrı hissedilirse,

•             Normal adet dönemi dışındaki zamanlarda lekelenme tarzında hafif kanama oluyorsa,

•             Normalden daha uzun süren veya daha ağır olan âdet kanaması söz konusu ise,

•             Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında kanama veya ağrı varsa,

•             Menopoz sonrası kanama olursa.

ERKEN TEŞHİS

Tarama ve erken teşhis ile tedavisi mümkün olan Serviks kanseri, günümüzde kanserden ölüm nedenleri arasında çok geride yer almaktadır. Serviks kanseri HPV ile ilişkili olan en yaygın hastalıktır. Neredeyse tüm Serviks kanserleri HPV enfeksiyonu nedeniyle gelişmektedir. HPV ayrıca kadın ve erkeklerde cinsel organ, baş-boyun ve ağız boşluğu kanserlerine de neden olmaktadır. HPV’nin tespiti, erken dönemde serviksteki kanser öncülü değişikliklere işaret ederek kanser teşhisini kolaylaştırmaktadır.  Günümüzde serviks kanserini önlemeye veya erken tanıya yardımcı olmak üzere iki tarama testi yaygındır.

•             HPV testi; Serviksteki hücresel değişikliklere neden olabilecek virüsün, serviks hücrelerinde tespiti esasına dayanan bir testtir.

•             Pap Smear testi; uygun şekilde tedavi edilmezse Serviks kanserine dönüşebilecek olan kanser öncülü durumları (Servikteki hücre değişiklikleri) arama esasına dayanan bir testtir.

Her iki test de son derece basit ve ağrısız işlemlerdir.

Ülkemizde uygulanan Ulusal Kanser Tarama Programı uyarınca, tarama standartlarımız doğrultusunda 30-65 yaş arası kadınlarımıza 5 yılda bir ücretsiz olarak HPV-DNA testi ile tarama yapılmaktadır.

TARAMA TESTLERİ NERELERDE YAPILABİLİR?

81 İlimizde Aile Sağlığı Merkezleri, Toplum Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerinde (KETEM); Kırsal ve dezavantajlı gruplara da mobil tarama araçları ile söz konusu tarama hizmetleri ÜCRETSİZ olarak verilmektedir. Ayrıca; kamu ve üniversite hastaneleri ile özel hastanelerde de PAP-Smear testi ile fırsatçı taramalar devam etmektedir.

TEDAVİ

Erken dönemde saptandığında ek bir başka tedaviye ihtiyaç olmadan tümör cerrahi olarak çıkartılabilir. Eğer daha ileri bir safhada karşılaşılmışsa kemoterapi ve radyoterapi verilmektedir. Hangi tedavinin kime ve nasıl uygulanacağı evreye göre değişmektedir.

KORUNMA

•             HPV’nin en çok kanser yapan tiplerine karşı geliştirilen ve koruyuculuğu yüksek olan aşılar mevcuttur. Dünya Sağlık Teşkilatı, serviks kanserine karşı 9-14 yaşlarındaki kız ve erkek çocuklara aşı yapılmasını önermektedir.

•             30 yaşından itibaren tarama testlerini düzenli bir şekilde yaptırmak.

•             Güvenli cinsel ilişki konusunda danışmanlık almak.

•             Erkeklerin sünnet olması.

•             Sigara kullanmamak.

Dünya Sağlık Teşkilatı’nın verilerine göre rahim ağzı kanseri dünyada ortadan kaldırılabilecek  ilk kanser türü olarak gösterilmektedir.

Serviks kanseri, aşılama, tarama ve etkin tedavi için kapsamlı bir yaklaşımla bir halk sağlığı sorunu olarak birkaç nesil içinde sonlandırılabilir!

Kastamonu İl sağlık müdürlüğü (2)

Kastamonu İl sağlık müdürlüğü (1)

Editör: Banu Türkmenoğlu