Kastamonu Üniversitesi tarafından hazırlanan “Kastamonu İlinin Suç Coğrafyası” raporu, kentte 2010-2020 yılları arasında hükümlü verilerine yansıyan suç dağılımını ortaya koydu. Doç. Dr. Evren Atış, Doç. Dr. Ertuğrul Gök ve Berke Burmabıyık tarafından hazırlanan raporda; kişiye karşı suçlar, malvarlığına karşı suçlar, ekonomik ve finansal suçlar, cinsel suçlar ile uyuşturucu suçları ayrı başlıklar halinde değerlendirildi.
VERİLER TÜİK KAYITLARINDAN DERLENDİ
Raporda, Kastamonu’nun suç profili 2010-2020 yılları arasındaki TÜİK MEDAS hükümlü verileri esas alınarak incelendi. Veriler; suç türü, yıl, cinsiyet ve yaş grubu değişkenlerine göre sınıflandırıldı. Kastamonu’ya ait bulgular, TR8 Batı Karadeniz İstatistiki Bölgesi ve Türkiye geneliyle karşılaştırmalı olarak ele alındı.
Araştırmada, suçun yalnızca hukuki değil, aynı zamanda mekânsal ve toplumsal boyutları bulunan bir olgu olduğuna dikkat çekildi. Raporda, suçların belirli alanlarda yoğunlaşabildiği, bu nedenle kent güvenliği açısından “suç coğrafyası” çalışmalarının karar vericilere önemli veriler sunduğu vurgulandı.
KİŞİYE KARŞI SUÇLAR İLK SIRADA
Rapora göre Kastamonu’da incelenen dönem içinde en kapsamlı suç kategorisini kişiye karşı işlenen suçlar oluşturdu. Bu başlık altında toplam 2 bin 972 hükümlü kayda geçti. Kişiye karşı suçlar içinde en yüksek sayı 1.459 hükümlüyle yaralama suçunda görüldü. Bunu 580 hükümlüyle öldürme, 482 hükümlüyle tehdit, 311 hükümlüyle ateşli silah-bıçak kullanımı ve 140 hükümlüyle görevi yaptırmamak için direnme suçu takip etti.
Öldürme suçunda 2010-2020 döneminde toplam 580 kişi hüküm giydi. Bu suç başlığında en yüksek sayı 2014 yılında 80 hükümlüyle kaydedilirken, en düşük sayı 2010 yılında 17 olarak gerçekleşti. Yaralama suçunda ise toplam hükümlü sayısı 1.459 oldu. Yaralama suçunda 2019 yılı 233 hükümlüyle zirve yıl olarak rapora yansıdı.
MALVARLIĞINA KARŞI SUÇLARDA HIRSIZLIK ÖNE ÇIKTI
Raporda malvarlığına karşı işlenen suçlar kapsamında hırsızlık ve mala zarar verme suçları değerlendirildi. Kastamonu’da 2010-2020 yılları arasında bu kategoride toplam 1.108 hükümlü kayda geçti. Bunun 973’ünü hırsızlık, 135’ini ise mala zarar verme suçları oluşturdu. Rapora göre Kastamonu’da malvarlığına karşı suçların yaklaşık yüzde 88’i hırsızlık, yaklaşık yüzde 12’si ise mala zarar verme suçlarından oluştu.
Türkiye geneliyle karşılaştırıldığında, Kastamonu’da mala zarar verme suçunun malvarlığına karşı suçlar içindeki oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu görüldü. Türkiye’de bu kategoride mala zarar verme oranı yaklaşık yüzde 6 seviyesindeyken, Kastamonu’da bu oran yüzde 12’nin üzerine çıktı.
EKONOMİK SUÇLARDA ERKEK HÜKÜMLÜ ORANI YÜKSEK
Ekonomik ve finansal suçlar başlığında ağırlıklı olarak İcra ve İflas Kanunu’na muhalefet suçu ele alındı. Raporda, Kastamonu’nun TR8 Batı Karadeniz İstatistiki Bölgesi içindeki payının bu suç türünde yaklaşık yüzde 10 seviyesinde olduğu belirtildi. 2010 yılında Kastamonu’da bu kategoride 265 hükümlü bulunurken, 2012’de sayı 303’e ulaştı; 2017’de ise belirgin bir düşüşle 80’e geriledi.
Cinsiyet dağılımında ise hem Türkiye genelinde hem de Kastamonu’da erkek hükümlülerin ağırlıkta olduğu görüldü. Raporda, Kastamonu’da ekonomik ve finansal suçlardan hüküm giyenlerin yüzde 95,1’inin erkek, yüzde 4,9’unun kadın olduğu aktarıldı.
GENÇ VE ORTA YAŞ GRUPLARI DİKKAT ÇEKTİ
Uyuşturucu suçlarında yaş dağılımı da raporda dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı. Kastamonu’da bu suçlardan hüküm giyenlerin yüzde 43,7’si 25-34 yaş aralığında, yüzde 30,8’i ise 18-24 yaş aralığında yer aldı. Böylece uyuşturucu suçlarında hükümlülerin büyük bölümünün genç ve orta yaş gruplarında yoğunlaştığı görüldü.
