Daday’ın Sofular Köyünde doğmuş olan Şeyh Mehmet Efendi , Kuzyaka’ya göç edip burada evlenerek irşad faaliyetlerinde bulunmuş ve 1662 tarihinde burada vefat etmiştir. Şeyh Mehmet Efendi’nin, Şeyh Şaban Veli’nin bizzat icazetli halifelerinin içinde ismi geçer.
Kuzyaka Nahiyesinin Şeyh köyü Akçasu Mahallesinde olup Akçasu Camii’ nin önünde yer alan ve banisi bilinmeyen Şeyh Mehmet Efendi’nin türbesi, dolma direk arasına kerpiç malzeme ile altı köşeli olarak yapılmıştır. Doğu tarafından açılan kapıdan salona girilir. Türbenin boyunca uzanan tavanında Mehmet Efendi’ye ait ayak izleri vardır. Kitabede de türbenin Şeyh Mehmet Efendi’ye ait olduğu ve onun adına 1662’de yapıldığı anlatılmaktadır. Türbenin içi tam ortadan ahşap şebeke ile bölünmüştür. Girişe göre sol taraftaki camekan içersinde Mehmet Efendi ve yakınlarına ait sarıklar, ortadaki direğe raptedilmiş olan camekan içersinde ise tespihler ve bir asa muhafaza edilmektedir. Şeyh Mehmet Efendi’nin Türbesinin kapısının üzerinde iki tane kitabe vardır. Kapının sağındaki kitabe şöyledir.
Namile Şeyh Muhammed Halile kutb-i urefa
Kendüye bir türbe-i ziba içün ettik de dua
Erişüp menzile ol demde heman tiz dua
Yaptı bunu bir şirin, berin-ü ziba
Arif ol biri görüp dedi anın tarihin
Ne güzel türbe-i ziba bi makam-ı ala
Sağ taraftaki ahşap şebekenin içersinde altı adet ahşap sanduka bulunmaktadır. İşaret için konulmuş olan camekan içersinde ise beş sandukanın kime ait olduğu bilinmemektedir. Sağdan üçüncüsü aynı şebeke ile çevrilmiş olan sanduka Şeyh Mehmet Efendi’ye aittir. Bunun altında bir sanduka daha vardır. Mehmet Efendi’nin mübarek vücudu alttaki sandukanın içinde günümüze kadar bozulmadan eti, kemiği ve kefeniyle mevcuttur. Çevre sakinlerinin anlattığına göre vefatından bir süre sonra bazı kişilerin rüyasına istinaden mübarek vücudu açılmış, demir saçağı üzerindeki tabutun su içersinde kalmak üzere olduğu görülmüştür. Bunun üzerine sararmış kefen üzerine bir kat daha kefen sarılarak bugün bulunduğu şekliyle sanduka yükseltilmiştir. Üzerinde halen iki kat kefen vardır. Türbe, 1951 yılında Hedanizade Hacı Mehmed Kamil efendi tarafından tamir edilmiştir.
ŞEYH MEHMET EFENDİ TÜRBESİ'NE NASIL GİDİLİR
Türbeye özel araçlarıyla gitmek isteyen kişiler Kastamonu-İhsangazi istikametinde yaklaşık 20 dakika ilerledikten sonra Kuzyaka sapağı mevkinden girerek Şeyh Köyü'nde bulunan türbeye ulaşabilirler. Toplu taşıma aracı ile İhsangazi minibüslerine binerek türbe yakınlarında indikten sonra ulaşım mümkündür. Türbenin açık adresi şu şekilde:
Şeyh Köyü, 37210 Kuzyaka / Merkez / Kastamonu
