Kastamonu'nun coğrafi işaret tescilli ürünü olan kestane balında 2026 yılı hasat dönemi başladı. Türkiye'nin önemli kestane balı üretim merkezlerinden biri olan kentte, arıcılar kovanlardaki peteklerin sağımına başlarken, bu yıl rekoltenin gal arısı zararlısı ve iklim değişikliğinin etkisiyle önceki yılların oldukça gerisinde kalacağı belirtildi.
Özellikle Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu ilçelerinde yoğun olarak üretilen kestane balı, hem yurt içinde hem de yurt dışında yoğun ilgi görüyor. Yaklaşık 85 bin arı kolonisi ve 750 üreticisiyle dikkat çeken Kastamonu'da, 20 bin hektarlık kestane ormanları üretime katkı sağlıyor.
500 tondan 100 tona geriledi
Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar, 2021 yılında etkisini göstermeye başlayan gal arısı zararlısı ile iklim değişikliğinin üretimi ciddi şekilde olumsuz etkilediğini söyledi. Başar, geçmiş yıllarda yaklaşık 500 ton olan kestane balı üretiminin bu sezon 100 ton seviyelerine kadar düştüğünü belirterek, üreticilerin zorlu bir sezon geçirdiğini ifade etti.
Kovan başına alınan bal miktarının da önemli ölçüde azaldığını kaydeden Başar, bazı bölgelerde ise hiç bal hasadı yapılamadığını dile getirdi.
Üreticiler gelecek yıllardan umutlu
Bozkurt ilçesinde üretim yapan arıcı Muzaffer Demir ise kestane ağaçlarında çiçeklenmenin yeniden artmaya başladığını belirterek, gal arısı nedeniyle yaşanan verim kaybının yavaş yavaş toparlanma sürecine girdiğini söyledi. Bu yıl üretimin sınırlı olsa da önümüzdeki yıllarda daha yüksek rekolte beklediklerini ifade etti.
Kilosu 3 bin 500 liradan alıcı buluyor
Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar, apiterapide de kullanılan kestane balının hem yurt içinde hem de yurt dışında yoğun talep gördüğünü belirterek, bu yıl için birlik tarafından tavsiye edilen kilogram satış fiyatının 3 bin 500 lira olduğunu açıkladı.
Başar, üreticilerin ürünlerini diledikleri fiyatlardan satabildiğini ancak kovan başına üretimin 2-2,5 kilogram seviyelerine kadar gerilemesi nedeniyle belirlenen fiyatın dahi artan üretim maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.
Gal arısına karşı biyolojik mücadele sürüyor
Öte yandan, kestane ağaçlarına zarar veren gal arısıyla mücadele kapsamında Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarlarında üretilen Torymus sinensis böcekleri, kestane ormanlarının bulunduğu alanlara bırakılmaya devam ediyor. Gal arısının yumurtalarıyla beslenen bu faydalı böceklerle, kestane ağaçlarında kurumaların önüne geçilmesi ve bazı bölgelerde yüzde 80'e varan meyve kayıplarına neden olan zararlının popülasyonunun azaltılması hedefleniyor. Bu biyolojik mücadelenin, önümüzdeki yıllarda kestane balı üretimine de olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
