Kastamonu Belediye Meclisi’nin kasım ayı birinci oturumunda, belediye sınırları içerisinde toplu taşıma hizmeti veren otobüs işletmelerine gelir desteği sağlanması konusu ele alındı.
Görüşmelerde artan işletme maliyetleri, yolculardan gelen şikâyetler, ücretsiz taşımacılığın finansmanı, geçmiş dönemden kalan kira borçları ve 2027 yılında yapılması planlanan yeni ihale süreci değerlendirildi.
Yeni Parti ve AK Parti gruplarının destek verilmesi konusunda ortak görüş bildirdiği toplantıda, yardımın kapsamı ve bütçesinin belirlenmesi için teklif oy birliğiyle Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edildi. Oturumda destek tutarı ve ödeme yöntemine ilişkin kesin bir rakam açıklanmadı.
ŞAHİN: “ZAM YAPMAK YERİNE YAPACAĞIMIZ ZAMMI BİZ KARŞILAMAK İSTİYORUZ”
Toplantıda söz alan Yeni Parti Belediye Meclis Üyesi Nurullah Şahin, özel halk otobüsü işletmecilerinin akaryakıt ve diğer işletme giderlerindeki artış nedeniyle maliyet baskısı altında olduğunu söyledi.
Şahin, 2026 yılının ilk 10 ayında motorin fiyatlarında yüzde 76 artış yaşandığını belirterek, ekim ayında bilet türlerine göre yaklaşık yüzde 14 ile yüzde 25 arasında yapılan ücret düzenlemesinin yükselen maliyetleri karşılamaya yetmediğini ifade etti.
Yeni bir zam yerine belediyenin gelir desteği sağlamasını hedeflediklerini anlatan Şahin, şöyle konuştu:
“Biz zam yapmak yerine yapacağımız zammı biz karşılamak istiyoruz. Çünkü toplu ulaşım, öğrencilerin okuluna, emeklinin hastaneye, çalışan vatandaşımızın işine ulaşmasını sağlayan temel bir kamu hizmetidir.”
Şahin, desteğin hem işletmecilerin hizmetini sürdürebilmesine hem de vatandaşların daha yüksek ulaşım ücreti ödemek zorunda kalmamasına katkı sunmasını amaçladıklarını belirtti.
NAMLI’DAN DESTEK VE ÖZELEŞTİRİ
AK Parti Grup Başkanvekili Ahmet Namlı da gelir desteği verilmesini desteklediklerini açıkladı. Mayıs 2024’teki ilk meclis toplantısından itibaren konuyu gündeme getirdiğini söyleyen Namlı, özellikle ücretsiz taşınan yolcuların maliyetinin ücretli yolculara yüklenmesini doğru bulmadığını ifade etti.
Akaryakıt, bakım, personel ve işletme giderlerindeki artışın tamamının bilet fiyatlarına yansıtılmasıyla kalıcı çözüm sağlanamayacağını belirten Namlı, sürece ilişkin özeleştiride de bulundu.
Namlı, “Bu konunun yıllardır takipçisi olduk ancak kabul etmeliyiz ki yalnızca bu konuyu gündeme taşımak yeterli olmadı. Bugüne kadar kalıcı bir çözüme ulaşmaması konusunda geçmişteki sorumluluğumu da kendim kabul ediyorum.” dedi.
Merkezi yönetimin sağladığı desteğin de artırılması gerektiğini kaydeden Namlı, konuyu Kastamonu milletvekilleri Halil Uluay ve Serap Ekmekci’ye ilettiklerini söyledi.
KAMU DESTEĞİNE KARŞILIK HİZMET KALİTESİ TALEBİ
Namlı, belediyenin sağlayacağı desteğin hizmet kalitesindeki iyileşmeyle birlikte değerlendirilmesini istedi.
Sefer saatleri, güzergâhlar, araç temizliği, yolculara davranış, duraklarda bekleme süreleri ve hizmetin düzenliliğine ilişkin şikâyetlerin dikkate alınması gerektiğini belirten Namlı, belediye ile işletmeci temsilcileri arasında protokol imzalanmasını önerdi.
Protokolde sorumlulukların açıkça belirlenmesini isteyen Namlı, sorunların giderilmesi için somut, ölçülebilir ve denetlenebilir taahhütler alınması gerektiğini söyledi. Belediyenin de düzenleme, denetim ve altyapıya ilişkin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
BALTACI: “YÜKÜMLÜLÜKLER 2017’DEKİ ŞARTNAMEDE VAR”
Belediye Başkanı Hasan Baltacı ise araç temizliği, bakım, personelin davranışları ve seferlere ilişkin yükümlülüklerin 2017 yılındaki ihale şartnamesinde bulunduğunu söyledi.
Bu konular için ayrıca protokol hazırlanmasına ihtiyaç olmadığını ifade eden Baltacı, sağlanacak destekle birlikte hizmette gözle görülür iyileşme ve vatandaş şikâyetlerinde belirgin azalma beklediklerini kaydetti.
Baltacı, gelir desteğinin uygulanmasına ilişkin ayrıca bir protokol gerekmesi halinde ise grupların birlikte çalışma yürütebileceğini belirtti. Desteğin kapsamı, sınırı ve bütçesinin komisyon görüşmelerinde şekilleneceğini söyleyen Baltacı, belediyenin mali imkânları ölçüsünde hareket edileceğini ifade etti.
GÜZERGÂHLAR, DURAKLAR VE ARAÇ SAYILARI DEĞİŞEBİLİR
Baltacı, belediyenin üzerinde çalıştığı toplu taşıma planına ilişkin de bilgi verdi.
Plan kapsamında güzergâhlarda, durak yerlerinde ve kullanılan araç sayılarında değişiklikler öngördüklerini açıklayan Baltacı, amaçlarının hizmeti daha verimli hale getirmek olduğunu söyledi.
Belediye otobüsleri, ulaşım şirketi ve özel halk otobüsü işletmecilerinin entegre çalışmasını istediklerini belirten Baltacı, işletme maliyetlerini azaltacak modellerin esnafla paylaşılacağını kaydetti.
YAKIT TÜKETİMİNDE 1 MİLYON LİTRELİK AZALMA HEDEFİ
Özel halk otobüslerinin yıllık yakıt tüketiminin yaklaşık 4 milyon litre olduğunu söyleyen Baltacı, güzergâh ve sefer saatlerinde yapılacak düzenlemelerle bu miktarın 3 milyon litreye düşürülebileceğini ifade etti.
Baltacı, “Ortak çalışma prensibine geçebiliriz. Fazla araçla çalışıp çok fazla masraf yapmak yerine daha az araçla daha fazla kâr edilebilecek modellere geçirebiliriz.” dedi.
Açıklanan tüketim rakamlarına göre yıllık 1 milyon litrelik tasarruf öngören yaklaşımın, üzerinde çalışılan ulaşım planı kapsamında değerlendirileceği belirtildi.
MERKEZİ YÖNETİME AKARYAKIT VE ARAÇ YENİLEME ÇAĞRISI
Toplu taşımanın finansmanında merkezi yönetimin de adım atması gerektiğini söyleyen Baltacı, toplu taşımada kullanılan motorin için destek verilmesini veya vergi yükünün azaltılmasını önerdi.
Ücretsiz taşımacılık kapsamında, özellikle 65 yaş üstü yolcular için sağlanan desteğin yetersiz kaldığını savunan Baltacı, bu ödemelerin artırılması gerektiğini ifade etti.
Araçların yenilenmesini kolaylaştıracak düzenlemelere de ihtiyaç olduğunu belirten Baltacı, yeni toplu taşıma aracı alımlarında KDV muafiyeti ve uygun kredi desteği sağlanabileceğini söyledi.
Belediye otobüsleri ile özel halk otobüslerinin vergi yükleri arasında farklılık bulunduğunu da dile getiren Baltacı, konuyu milletvekilleri ve ilgili Meclis komisyonu nezdinde gündeme taşımak istediklerini kaydetti.
GEÇMİŞTEN KALAN KİRA BORÇLARI DA TARTIŞILDI
Görüşmelerde söz alan AK Parti Belediye Meclis Üyesi Necati Atak da, pandemi döneminden itibaren işletmecilerin ekonomik sorunlar yaşadığını, bazı esnafın araçlarını satmak zorunda kaldığını anlattı.
Eskiyen araçların bakım giderlerinin arttığını belirten Atak, geçmiş dönemden kalan kira borçları ve bunlara ilişkin hukuki sürecin de çözümün parçası olması gerektiğini söyledi.
Pandemi döneminde kira bedellerinin alınmayacağı yönünde açıklama yapıldığını ancak bunun resmî bir düzenlemeye dönüştürülmediğini ifade eden Atak, biriken borçların esnaf üzerinde yük oluşturduğunu dile getirdi.
Baltacı da 2021 yılından kalan kira alacakları konusunda hukuki ve mali bir sorunla karşı karşıya olduklarını söyledi. Yaklaşık 45 milyon liralık geçmiş dönem alacağına değinen Baltacı, tahsilatın yapılmasının da yapılmamasının da farklı sorunlar doğurduğunu ifade etti.
“DİYALOG KAPISINI AÇIK TUTTUK”
Gelir desteği konusunda neden daha önce adım atılmadığına ilişkin eleştirilere de yanıt veren Baltacı, belediyenin devraldığı borçlar ve öncelikli hizmet ihtiyaçlarının bütçe üzerinde baskı oluşturduğunu savundu.
Göreve geldikleri günden itibaren işletmecilerle diyalog kapısını açık tuttuklarını belirten Baltacı, konu meclis gündemine gelmeden önce belediye yöneticileri ve meclis üyeleriyle kooperatifi ziyaret ettiklerini anlattı.
Görüşmede işletmecilerin taleplerini dinlediklerini, belediyenin yaklaşımını ve hizmete ilişkin beklentilerini paylaştıklarını söyledi.
2027’DE YENİ İHALE SÜRECİ
Baltacı, 2027 yılında yeni bir ihale sürecinin bulunduğunu belirterek, bu süreç öncesinde yapılması gerekenlerin işletmecilerle paylaşılacağını açıkladı.
Toplu taşımanın kesintiye uğramaması gereken bir hizmet olduğunu vurgulayan Baltacı, yeni döneme ilişkin hazırlıkların belediye ile esnafın birlikte çalışmasını sağlayacak şekilde yürütülmesini istediklerini ifade etti.
Görüşmelerin ardından otobüs işletmelerine gelir desteği verilmesine ilişkin teklif, ayrıntıları değerlendirilmek üzere oy birliğiyle Plan ve Bütçe Komisyonuna gönderildi.
