Kurşunlu Han, 1460-1461 yılları arasında inşa edilmiştir. Yapının banisi, Fatih Sultan Mehmet'in dayısı ve dönemin Candaroğlu beylerinden olan Kemaleddin İsmail Bey'dir. Kastamonu'daki İsmail Bey Külliyesi'nin bir parçası olan bu han, bölgenin ticaret hayatını canlandırmak ve külliyeye gelir sağlamak amacıyla yapılmıştır. Kastamonu'nun meşhur Aktarlar Çarşısı içerisinde yer alan bu yapı, şehri ziyaret edenlerin sadece bir konaklama durağı değil, aynı zamanda geçmişe açılan bir kapısı niteliğini de taşımaktadır. İsmini, yapıldığı dönemde çatısının tamamen kurşun levhalarla kaplı olmasından alan han, tarihin akışı içinde yangınlar ve doğal afetler görse de yapılan restorasyonlarla günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır.
Kurşunlu Han, tipik bir şehir içi han mimarisinin en asil örneklerinden biri olup iki katlı, avlulu ve revaklı yapısıyla dikkat çekmektedir. Yapı, dikdörtgen bir avlu etrafında sıralanmış odalardan oluşur. Alt katta 28, üst katta ise 31 oda bulunmaktadır. İnşasında moloz taş ve kesme taş bir arada kullanılmıştır. Duvarların sağlamlığı, yapının yüzyıllara meydan okumasının temel sebebidir. Hanın en etkileyici noktası olan anıtsal giriş kapısı (taç kapı), taş işçiliğinin inceliğini sergiler. Bu kapı, ticaret kervanlarının şehre girişindeki ihtişamı simgeler. Alt katlar geçmişte ahır, depo ve ticari malların korunduğu alanlar olarak kullanılırken; üst katlar tüccarların konakladığı daha konforlu birimler olarak tasarlanmıştır.
Kurşunlu Han, yapıldığı dönemde İpekyolu'nun kuzey güzergahı üzerinde kilit bir noktada yer alıyordu. Özellikle Kastamonu'nun o meşhur dokumaları, bakır işçiliği ve tarım ürünleri bu hanın avlusunda el değiştiriyordu. Dönemin ticaret ağında Kastamonu'yu bir merkez haline getiren bu han, bölge ekonomisinin kalbiydi. 2000'li yılların başında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından aslına uygun şekilde restore edilen han, bugün butik otel ve restoran olarak hizmet vermektedir.
KURŞUNLU HAN'A NASIL GİDİLİR
Kastamonu şehir merkezinde bulunan yapıya özel araçlarıyla gitmek isteyen kişiler Belediye Caddesi üzerinden ilerleyip Nasrullah Cami yönüne doğru saptıktan sonra Mutaflar Çarşısı olarak adlandırılan yerde konumlanan Kurşunlu Han'a ulaşabilirler. Toplu taşıma araçlarıyla Kurşunlu Han'a gitmek isteyen kişiler ise Belediye Caddesi girişindeki duraktan indikten sona kısa bir yürüyüş sonunda yapıya ulaşabilirler. Kurşunlu Han açık adresi şu şekilde:
Kurşunlu Han, Hepkebirler, Aktarlar Çarşısı, 37100 Merkez/Kastamonu
