Kastamonu’da 1997-2003 yılları arasında valilik görevinde bulunan Dr. Enis Yeter, Türkiye Küçük Oteller Derneği tarafından düzenlenen Kastamonu Buluşması’nda kentin tarihi ve kültürel mirasının korunması için görev yaptığı dönemde hayata geçirilen projeleri anlattı.
Kastamonu Uğurlu Konakları’nda gerçekleştirilen “Sürdürülebilir Turizmde Küçük Otellerin Önemi” programında konuşan Yeter, tarihi yapıların restorasyonu, kültürel değerlerin korunması, turizme kazandırılması ve kent hafızasının gelecek nesillere aktarılması amacıyla yürütülen çalışmaları fotoğraflar ve arşiv görüntüleri eşliğinde katılımcılarla paylaştı.

Kastamonu'nun tarihi kimliğine dikkat çekti
Kastamonu’nun meslek hayatında ve yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Dr. Enis Yeter, valilik yaptığı dönemde gerçekleştirilen çalışmaların yalnızca tarihi binaların ayakta tutulmasıyla sınırlı olmadığını, bu yapıların yeniden işlev kazandırılarak toplumun hizmetine sunulmasının hedeflendiğini ifade etti.
Yeter, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 23 Ağustos 1925 tarihinde Kastamonu’ya gelişini ve İnebolu’da Şapka İnkılabı sürecinin önemli aşamalarından birinin yaşandığını hatırlatarak, tarihi yapıların kent kimliğinin korunmasındaki rolüne değindi.
Hükümet Konağı, Halkevi binası, Abdurrahman Paşa Lisesi ve Kastamonu’nun tarihi meydanları gibi önemli yapıların korunması için gerçekleştirilen çalışmaların kent kimliğine katkı sunduğunu belirten Yeter, Halkevi binasındaki restorasyon sırasında kapatılmış sahne ve opera boşluğunun da yeniden ortaya çıkarıldığını anlattı.
Tarihi konaklar yeniden kent yaşamına kazandırıldı
Yeter'in anlatımında, valilik döneminde gerçekleştirilen tarihi konak restorasyonları önemli yer tuttu. Göreve başladıklarında birçok konağın yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirten Yeter, yapıların satın alınması, onarılması ve farklı amaçlarla yeniden kullanılması için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Bu kapsamda Sirkeli Konağı'nın otel ve restoran olarak hizmete açıldığını, Sepetçioğlu Konağı'nın restore edilerek Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı'na tahsis edildiğini aktardı. Sepetçioğlu Konağı'nın çocuklara bilgisayar, resim ve müzik gibi alanlarda eğitim imkanı sunan bir merkez olarak değerlendirildiğini ifade etti.
Toprakçılar Konakları'nın Kastamonu Kalkınma Vakfı tarafından satın alınarak turizme kazandırıldığını belirten Yeter; Eflani Konağı, Mazlumcuoğlu Konağı, Konyalı Konağı, Hacı Tahir Efendi Konağı, Uğurlu Konakları, Akif Bey Konağı ve Sofulular Konağı gibi yapıların da restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarında yer aldığını kaydetti.
Bu yapıların bir bölümünün otel ve restoran, bir bölümünün ise kültür, eğitim, sanat ve sosyal yaşam alanı olarak değerlendirildiğini belirten Yeter, tarihi mekanların kent hayatının bir parçası haline getirilmesinin önemini vurguladı.
El sanatları ve kültürel faaliyetlere alan açıldı
Kastamonu'nun geleneksel el sanatlarının yaşatılması amacıyla eski ve atıl yapıların el sanatları çarşısına dönüştürüldüğünü anlatan Yeter, 22 odalı olarak düzenlenen merkezde 20 odanın farklı el sanatları dallarına ayrıldığını söyledi.
Bakırcılık, ebru, hat sanatı ve diğer geleneksel sanatlarla uğraşan ustalara çalışma alanı sağlandığını belirten Yeter, engelli vatandaşların sosyal faaliyetleri için de iki odanın ilgili derneğe tahsis edildiğini ifade etti. Oluşturulan merkezle ustaların eserlerini sergileme ve satış imkanına kavuştuğunu kaydetti.
Kurşunlu Han, Yakup Ağa Külliyesi ve Memleket Kütüphanesi
Kastamonu'nun önemli tarihi yapılarından Kurşunlu Han, Yakup Ağa Külliyesi ve Memleket Kütüphanesi'nde gerçekleştirilen çalışmalara da değinen Yeter, Kurşunlu Han'ın geçmişte depo olarak kullanıldığını, restorasyonun ardından otel ve restoran olarak hizmete kazandırıldığını anlattı.
Yakup Ağa Külliyesi'nin vakıflarla iş birliği içerisinde yeniden ayağa kaldırıldığını belirten Yeter, Memleket Kütüphanesi'nin ise özgün mimari özellikleri korunarak yazma eserler kütüphanesine dönüştürüldüğünü söyledi. Kastamonu'nun yazılı kültür mirasının korunması amacıyla eserlerin dijital ortama aktarılması çalışmalarının da yürütüldüğünü ifade etti.
Kent Tarihi Müzesi ve tarihi eserler koruma altına alındı
Hükümet Konağı'nın zemin katında oluşturulan Kent Tarihi Müzesi'nin önemli projelerden biri olduğunu belirten Yeter, daha önce depo olarak kullanılan alanın değerlendirilmesiyle Kastamonu'nun tarihine ışık tutan belge, eşya ve objelerin sergilenmeye başlandığını aktardı.
Atatürk'ün Kastamonu ziyareti sırasında kullanılan ve yaklaşık 40 metrekare büyüklüğündeki halının onarılarak müzede sergilendiğini belirten Yeter, el yapımı piyanonun da kentin sanayi ve zanaat tarihine ışık tutan eserler arasında yer aldığını söyledi.
Kent merkezindeki kaya mezarlarının çevresinde bulunan gecekonduların kamulaştırmayla kaldırılması ve alanın park olarak düzenlenmesi, Çifte Hamam'ın müzeye dönüştürülmesi, Nasrullah Camii çevresinde sosyal tesis oluşturulması ve Toklutepe'de açık hava müzesi niteliğinde düzenlemeler yapılması gibi çalışmalara da değindi.
Devrekani Kınık'taki arkeolojik kazılara valilik tarafından maddi destek sağlandığını belirten Yeter, ilçeler ve köylerde yürütülen çalışmalar kapsamında Belören Köyü'nün Merkez Cazibe Köy Projesi ile desteklendiğini, Pınarbaşı'nda Paşakonağı gibi tarihi yapılar ve kullanılmayan okul binalarının turizme kazandırılması için çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Çocuklara kent tarihi tanıtıldı
Öğrencilerin yaşadıkları şehrin tarihini ve kültürel değerlerini tanımaları amacıyla düzenlenen gezilerden de söz eden Yeter, valilik tarafından temin edilen otobüslerle çocukların rehber eşliğinde tarihi ve kültürel mekanları ziyaret ettiğini belirtti.
Her gün iki sınıfın katıldığı gezilerle çocukların Kastamonu'nun tarihi ve kültürel değerlerini yerinde öğrenmelerinin, kent aidiyetlerinin güçlendirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Konuşmasının sonunda tarihi yapıların korunmasının yerel yönetimlerin önemli sorumluluklarından biri olduğunu vurgulayan Dr. Enis Yeter, 3 Haziran 2000 tarihinde Kastamonu'da düzenlenen “Kültürel Değerlerin Korunmasında Yerel Yönetimlerin Rolü ve Sorumluluğu” başlıklı sempozyumu da hatırlattı.
Tarihi yapıların yalnızca geçmişten kalan binalar olmadığını belirten Yeter, bu eserlerin bir şehrin kimliğini, hafızasını ve kültürünü temsil ettiğine dikkat çekti. Programda aktarılan çalışmalar, Kastamonu'nun tarihi mirasının korunarak turizmle buluşturulmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.





