Emeklilikte “çalıştıkça artan maaş” modeli gündemde

Karakaş, mevcut emeklilik yapısının uzun süre çalışmayı teşvik etmediğini, aksine “erken çıkışı özendiren” bir mekanizma ürettiğini savundu.

“Prim ödedikçe maaş düşüyor” eleştirisi

Karakaş’ın değerlendirmesine göre özellikle asgari ücret ve yakın seviyelerde çalışan sigortalılar açısından sistemde çarpıcı bir sorun bulunuyor. Yüksek enflasyon dönemlerinde daha uzun süre prim ödeyen bazı çalışanların, emekli olduklarında daha düşük maaşla karşılaşabildiği ya da taban aylıkta eşitlendiği ifade ediliyor.

Bu durumun çalışanları “yaş dolduğu anda sistemden çıkmaya” yönlendirdiğini belirten Karakaş, bunun sosyal güvenliğin aktüeryal dengesini zedelediğini kaydetti.

İşsizlik yılın son çeyreğinde düşüş gösterdi

İçeriği Görüntüle

OVP’de mali güçlendirme vurgusu

Hükûmetin Orta Vadeli Programı’nda sosyal güvenlik sistemine yönelik mali güçlendirme başlıklarının yer aldığını hatırlatan Karakaş, temel hedefin prim gelirlerini artırmak ve SGK’nın finansal sürdürülebilirliğini sağlamak olduğunu dile getirdi.

Öne çıkan başlıklar ise şöyle sıralandı:

• Kayıt dışılıkla etkin mücadele

• Sisteme dahil olmayan grupların kapsama alınması

• Yeni ve esnek çalışma modellerine uyum

• Yaşlanan nüfusun oluşturacağı mali yükün azaltılması

• Sağlık harcamalarında verimlilik ve israfın önlenmesi

Maaş bağlama oranı tartışması

Emeklilik sisteminde özellikle 1999 ve 2008 sonrası dönemde uygulanan maaş bağlama oranlarının (ABO) düşmesi en çok tartışılan konular arasında yer alıyor. Karakaş, bu dönemlerde sigortalı olan çalışanların daha dezavantajlı hale geldiğini savunarak, sistemin hakkaniyet ilkesine uygun biçimde yeniden kurgulanması gerektiğini ifade etti.

“Çalıştıkça kazandıran” model önerisi

Gündeme gelen yeni modelde;

• Uzun süre istihdamda kalmayı teşvik eden,

• Aktüeryal dengeyi gözeten,

• Prim tabanını genişleten,

• Tahsilat süreçlerini güçlendiren,

• Dijital altyapıyı ve kurumlar arası veri paylaşımını artıran

bir yapının hedeflendiği belirtiliyor.

Karakaş, mevcut tabloda SGK’nın hem prim gelirinden mahrum kaldığını hem de daha erken maaş ödemek zorunda kaldığını vurgulayarak sistemin “kaybet-kaybet senaryosu” ürettiğini söyledi.