Kastamonu’da kaleye hâkim bir noktada bulunan Atabeygazi Camii ve Türbesi, kitabeye göre 1273 yılında (Hicri 670) Atabey Muzaffereddin Yavlak Arslan tarafından inşa edildi. Ancak caminin geçmişi, rivayetlere göre Kastamonu’nun fethine kadar uzanıyor. Fetih sonrası ilk cuma namazının burada kılındığı ve bu nedenle yapının “Fetih Camii” olarak da anıldığı ifade ediliyor.
KILIÇLA HUTBE GELENEĞİ SÜRDÜRÜLÜYOR
Camiyle özdeşleşen en önemli özelliklerden biri, cuma hutbelerinin kılıçla okunması geleneği. Rivayete göre Kastamonu’nun fethi sırasında cuma namazını kıldıran komutan, hutbeye elinde kılıçla çıktı ve bu uygulama günümüze kadar devam etti. Bugün de Atabeygazi Camii’nde cuma hutbeleri kılıçla okunuyor.
Cami imam hatibi tarafından aktarılan bilgilere göre, ziyaretçilerin önemli bir kısmı da bu geleneği yerinde görmek için camiye geliyor.
CAMİNİN MİMARİ YAPISI DİKKAT ÇEKİYOR
Şehre hâkim bir mevkide, kaleye sırtını dayamış olan caminin kuzeydeki cümle kapısının söveleri, renkli mermerden geçme tekniği ile yapılmıştır. Cami, kesme ve moloz taştan yapılmış olup, ahşap sütunlar ve ahşap bir tavanı bulunmaktadır. Caminin bulunduğu yerde daha önce başka bir dini yapı bulunmaktaydı ve bu yapı sonraki düzenlemelerle camiye dönüştürüldü. Halk arasında camiye Kırkdirekli Cami de denmektedir. Bunun sebebi, caminin içinde altlı ve üstlü olarak gerçekten de kırk adet ahşap sütunün bulunması ve camiyi bu sütunların taşımasıdır. Tavanı da ahşap olan caminin minaresi de kesme taştan Selçuklu tipinde kısa olarak yapılmıştır.
Caminin 1800 ve 1871 yıllarında tamir gördüğü duvarlardaki tarihlerden anlaşılmaktadır. Ayrıca 1562 tarihli muhasebe defterinden, o tarihte harap olduğu ve Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle tamir ettirildiği anlaşılmaktadır. En son 2006 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restorasyona alınmış, bu restorasyon sırasında camiye bitişik haldeki türbe ayrılmış, kabirlerin bulunduğu alan düzenlenmiş ve çevre düzenlemesi yapılmıştır.
ATABEYGAZİ CAMİİ VE TÜRBESİ NEDERE?
Camiye ve türbeye gidecek veya toplu taşıma araçlarıyla kolayca ulaşabilirsiniz. Dolmuşlar, Kastamonu'nun çeşitli noktalarından cami ve türbenin yakınlarına kadar gitmekte olup şehir merkezinden geçerken de camiye ve türbeye ulaşmak mümkündür.
