Türkiye, 17 Ağustos 1999 tarihinde yakın tarihinin en büyük felaketlerinden biriyle karşı karşıya kaldı. Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 7,4 büyüklüğündeki deprem; Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce başta olmak üzere geniş bir bölgede büyük yıkıma yol açtı.
Saatler 03.02’yi gösterdiğinde başlayan ve 45 saniye süren sarsıntı, milyonlarca insanın hayatını değiştirdi. Evler yıkıldı, aileler dağıldı, kentler enkaza döndü.
17 BİN 480 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
TBMM Deprem Riskinin Araştırılarak Deprem Yönetiminde Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun raporuna göre depremde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.
Yaklaşık 200 bin kişinin evsiz kaldığı depremde 66 bin 441 konut ile 10 bin 901 iş yeri yıkıldı. Toplam 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi. Felaketten yaklaşık 16 milyon kişi farklı düzeylerde etkilendi.
ENKAZLARDA AYNI SORU YANKILANDI
Depremin ardından başlatılan arama kurtarma çalışmalarında ekipler ve vatandaşlar, enkaz altında yaşam belirtisi bulabilmek için sessizliğe büründü.
Yıkıntıların arasında tekrar tekrar yükselen “Sesimi duyan var mı?” çağrısı, bir yandan kurtarılmayı bekleyenler için umudu, diğer yandan yaşanan çaresizliği simgeledi.
Bu çağrı, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin toplumun ortak hafızasına kazınan sesi oldu.
İSTANBUL’DA EN AĞIR YIKIM AVCILAR’DA YAŞANDI
Depremde İstanbul’da 454 kişi hayatını kaybetti. Yalova, Düzce ve Gölcük’ten İstanbul’daki hastanelere getirildikten sonra yaşamını yitiren yaralılarla birlikte bu sayı 981’e yükseldi.
Kentte bin 880 kişi yaralanırken yaklaşık 41 bin konut ve iş yerinde hasar meydana geldi. Orta ve ağır hasarlı 18 bin 162 konut kullanılamaz hale geldi.
İstanbul’da depremden en fazla etkilenen ilçe Avcılar oldu. İlçede 270 kişi yaşamını yitirirken bin 823 konut ve 326 iş yeri yıkıldı ya da ağır hasar gördü.
AFET YÖNETİMİNDE DÖNÜM NOKTASI OLDU
17 Ağustos Marmara Depremi, Türkiye’de afet yönetiminin ve yapı güvenliğinin yeniden ele alınmasına neden oldu. Depremin ardından yapı denetimi, zorunlu deprem sigortası, arama kurtarma kapasitesi ve kurumlar arasındaki koordinasyon konularında yeni düzenlemeler hayata geçirildi.
Yıkımın yaşandığı kentlerde deprem yönetmeliğine uygun yeni konutlar yapılırken okullar, hastaneler ve diğer kamu binalarında güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
MARMARA’DA DEPREM TEHLİKESİ DEVAM EDİYOR
Aradan geçen 27 yıla rağmen Marmara Bölgesi’ndeki deprem tehlikesi güncelliğini koruyor. Silivri açıklarında 23 Nisan 2025 tarihinde meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki deprem de bölgedeki fay hareketliliğini yeniden gündeme getirdi.
Uzmanlar, söz konusu depremin fayın yalnızca sınırlı bir bölümünü etkilediğini, Marmara Denizi’ndeki kırılmamış ve kilitli kesimlerin gerilim biriktirmeyi sürdürdüğünü belirtiyor.
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. Ancak saat 03.02’de başlayan 45 saniyelik felaket ve enkazların arasında yankılanan o soru unutulmadı:
“Sesimi duyan var mı?”
