Şanlıurfa’da yayımlanan haberde, yaklaşık 10-12 bin yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen siyez buğdayının Göbeklitepe çevresindeki ilk tarım kültürleriyle ilişkilendirildiği, ancak bugün Şanlıurfa’da unutulurken Kastamonu’da yaşatıldığı ifade edildi.
PASTIRMADA TESCİLE GEÇ KALMIŞTIK
Kastamonu, yıllardır pastırma konusunda Kayseri ile zaman zaman gündeme gelen lezzet tartışmalarının merkezinde yer alıyor. Kayseri ve Kastamonu pastırması arasındaki rekabet, hem sosyal medyada hem de ulusal basında defalarca haber konusu olmuş; iki ilin pastırmasının da Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendiği gündeme gelmişti. Kayseri pastırması 2002’de, Kastamonu pastırması ise 2021’de tescil edilmişti. Bu tartışmalarda Kastamonu, kendi ürününe sahip çıkamadığı için eleştirilmişti.
ŞANLIURFA SİYEZİN DERDİNE 12 BİN YIL GECİKMELİ DÜŞTÜ
Şimdi benzer bir sahiplenme tartışması, bu kez siyez buğdayı üzerinden yaşanıyor. Şanlıurfa basınında yer alan haber, siyezin tarihsel kökenini Urfa ve Göbeklitepe çevresiyle ilişkilendirirken, bugün bu kadim tahılın Kastamonu’da yaşatıldığı, kendilerinin sahip çıkmadığını vurguladı.
KASTAMONU SADECE YEMİYOR, YAŞATIYOR
Şanlıurfa’daki haberde kullanılan “Şanlıurfa’nın ekmek mirasını Kastamonu yiyor” ifadesi dikkat çekti. Kadim kentimiz Kastamonu, siyez buğdayını yalnızca tüketen değil; eken, biçen, öğüten, işleyen, tanıtan şehir konumunda bulunuyor.
SİYEZ DE TESCİL BİZİM
Pastırma tartışmalarında tescile geç kalmanın bedelini yıllarca hisseden Kastamonu, siyezde aynı hataya düşmedi. Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarına göre “Kastamonu Siyez Bulguru” 2019 yılında, “Kastamonu Siyez Buğdayı” ise 2020 yılında menşe adıyla tescillendi. Ayrıca Kastamonu Siyez Unu da 2021 yılında coğrafi işaret alan ürünler arasında yer aldı.
İHSANGAZİ SİYEZİN MERKEZİ OLDU
Kastamonu’da özellikle İhsangazi ilçesiyle özdeşleşen siyez buğdayı, yıllardır geleneksel yöntemlerle üretiliyor. İlçede siyez buğdayından bulgur, un, ekmek ve farklı yöresel ürünler hazırlanırken, ürünün marka değerinin artırılması için de çeşitli çalışmalar yürütülüyor.
KASTAMONU MARKALAŞTIRDI
Kastamonu, siyeze yalnızca sahip çıkmadı; onu yaşattı, korudu ve markalaştırdı. İlk olarak Urfa Karacadağ’da yetiştirildiği düşünülse de siyez buğdayı gelişimini Kastamonu’da tamamlayarak bugün itibarıyla en çok Kastamonu’da üretilmekte. Türkiye'de Kastamonu'dan farklı olarak Sinop, Çankırı, Çorum, Bilecik, Kayseri, Erzincan, Tekirdağ, Kocaeli, Edirne ve Kars'ta da üretiliyor. Bilimsel olarak bir veri sunulamasa da Kastamonu yöresinde yetiştirilen siyez buğdayının koku ve tat bakımından daha farklı olduğu pek çok kişi tarafından ifade ediliyor.
