Görünüşüyle greyfurtu andıran ancak tadıyla klasik portakal lezzeti sunan bu meyvelerin sırrı, botanik dünyasındaki genetik varyasyonlarda ve iklimsel faktörlerde saklı.
İç İçe Geçmiş Meyve İllüzyonu
Vatandaşların kestiği portakallarda karşılaştığı o ilginç "yıldız" benzeri simetrik şekil ve yoğun beyaz tabaka, ilk bakışta meyvenin içinde başka bir meyve olduğu izlenimini uyandırıyor. Ancak uzman görüşlerine göre bu durum, portakalın büyüme sürecinde yaşadığı bir gelişim bozukluğundan kaynaklanıyor. Özellikle "kalın kabuk sendromu" olarak bilinen bu olayda, meyvenin dış kabuğu ve beyaz lifli kısmı (albedo) aşırı gelişirken, su keseciklerinden oluşan öz kısmı merkezde sıkışarak küçük kalıyor.
Greyfurt Değil, Özel Bir Portakal Türü
Pazarda veya marketlerde rastlanan bu meyvelerin greyfurt sanılmasının en büyük nedeni, iç kısımlarındaki renk değişimi. Kastamonu’da da görülen bu meyveler aslında genetik olarak birer portakal. İçerdiği likopen veya antosiyanin pigmentleri sayesinde pembe-kırmızı renk alan bu türler, botanik dünyasında "Cara Cara" veya "Kan Portakalı" olarak adlandırılıyor. Tadının greyfurt gibi acı değil, portakal gibi tatlı olmasının temel sebebi de bu genetik yapı.
İklim Koşulları Kabuğu Kalınlaştırıyor mu?
Meyvelerin bu denli kalın kabuklu ve merkezde toplanmış bir yapıda olması, sadece türüyle değil, yetişme koşullarıyla da doğrudan bağlantılı. Tarım uzmanları, turunçgillerde görülen bu tip yapısal farklılıkları şu nedenlere bağlıyor:
• İklimsel Stres: Meyvenin oluşumu sırasında yaşanan ani sıcaklık değişimleri veya düzensiz sulama, bitkinin kendini korumak amacıyla kabuğunu kalınlaştırmasına yol açıyor.
• Besin Dengesi: Topraktaki azot miktarının yüksek, fosforun ise düşük olması, meyvenin etli kısmından ziyade beyaz lifli tabakasının büyümesini tetikliyor.
Tüketilmesinde Bir Sakınca Var mı?
Dış görünüşü ve içindeki farklı renk nedeniyle tüketicide tereddüt uyandıran bu portakalların tüketilmesinde herhangi bir sağlık riski bulunmuyor. Aksine, bu renkli türlerin antioksidan değerinin normal portakallara göre daha yüksek olduğu biliniyor. Uzmanlar, bu tür portakalların yoğun lif yapısı nedeniyle doğrudan yemek yerine suyunun sıkılarak tüketilmesini veya kalın kabuklarının reçel yapımında değerlendirilmesini öneriyor.
Kastamonu son dönemde bu tür ilginç doğa ve gıda olaylarıyla gündeme gelirken, bu "gizemli" meyvelerin aslında doğanın sunduğu renkli bir varyasyon olduğu tescillenmiş oldu.
