Kastamonu merkezinin ismi için en güçlü teoriler, bölgenin savunma kalesi kimliğine vurgu yapıyor. Hitit metinlerinde geçen Gas-tummanna ismiyle başlayan bu serüven, Bizans döneminde Komninos hanedanına atıfla Kastra Komnen (Komnenosların Kalesi) olarak şekillenmiş görünüyor.

Sahil Hattında Antik Esintiler

Kastamonu’nun Karadeniz’e açılan kapıları olan sahil ilçeleri, isimlerinde yoğun bir Grek ve Roma etkisi taşıyor:

-İnebolu: Tarihte Abonutechos olarak bilinen ilçe, daha sonra "İyon Şehri" anlamına gelen Ionopolis ismini almıştır.

-Cide: Antik dönem kaynaklarında Aycelos olarak anılmaktadır.

-Abana: Bölgenin en eski yerleşimlerinden biri olarak Aeginetes adıyla tarih sayfalarında yer bulur.

-Çatalzeytin: Tarihsel olarak Kinolis ismiyle bilinmektedir.

Kastamonu’da Hicaz Demiryolu sergisi açıldı, “DOPATONIN” galaya çıktı
Kastamonu’da Hicaz Demiryolu sergisi açıldı, “DOPATONIN” galaya çıktı
İçeriği Görüntüle

İç Kesimlerde Türk-İslam ve Yerel Kültürün İzleri

İç ilçelere doğru ilerledikçe isimler hem yerel ağızların hem de Türk yerleşim kültürünün izlerini taşıyor:

-Devrekani: Selçuklu ve Osmanlı dönemindeki Devlethanı isminden evrilmiştir.

-Küre: Maden ocaklarıyla ünlü olan ilçe, geçmişte Küre-i Nühas (Bakır Küresi) olarak anılmaktaydı.

-Taşköprü: Belki de bölgenin en bilinen antik kenti olan Pompeiopolis, bugünkü Taşköprü’nün temellerini oluşturur.

Kastamonu İlçe İsimleri Tam Liste

Tarihsel tahminlere ve kayıtlara dayanarak derlenen eski isimler tablosu:

Güncel İsim

Bilinen En Eski / Tahmini İsim

Tarihsel/Dilsel Köken

Abana

Aeginetes

Grek/Antik Dönem

Ağlı

Ağulu

Türkçe/Yerel

Araç

Timanidis

Antik Anadolu/Hitit

Azdavay

Asduadzadzin / Azadawa

Ermenice/Yerel

Bozkurt

Pazaryeri

Türkçe

Cide

Aycelos

Grek/Antik Dönem

Çatalzeytin

Kinolis

Antik Dönem

Daday

Tatay

Yerel/Antik

Devrekani

Devlethanı

Selçuklu/Osmanlı

Doğanyurt

Gereas / Hoşalay

Grek/Yerel

Hanönü

Gökçeağaç

Türkçe

İhsangazi

Mergüze / Afşar

Yerel/Türkmen

Pınarbaşı

Erkemle / Çamkışla

Yerel/Türkçe

Seydiler

Seydiyan

Türkçe

Şenpazar

Kuztekke / Şehribani

Türkçe/Farsça

Tosya

Zoaka / Doccia

Prehistorik/Bizans

Tarih Meraklıları İçin Not

Bu isimlerin bir kısmının kesin tarihi kayıtlara dayandığını, bir kısmının ise dillerin evrimi ve bölgedeki sözlü gelenekler üzerinden yapılan etimolojik tahminler olduğu belirtiliyor. Kastamonu’nun bu zengin isimlendirme kültürü, bölgenin medeniyetlerin geçiş noktasında olduğunun en büyük kanıtı.

Muhabir: Haber Merkezi