Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolda kazanılan en önemli askerî başarılardan biri olan Büyük Zafer’in üzerinden 104 yıl geçti. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkomutanlığında kazanılan 30 Ağustos Zaferi, Türk milletinin bağımsızlığından hiçbir koşulda vazgeçmeyeceğini bütün dünyaya ilan etti.
Kastamonu’da da 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla düzenlenen programlarla başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Millî Mücadele’nin bütün kahramanları saygı, rahmet ve minnetle anılıyor.
BİR MİLLETİN KADERİNİ DEĞİŞTİREN ZAFER
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Anadolu’nun dört bir yanının işgal edilmesi üzerine Türk milleti, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde bağımsızlık mücadelesini başlattı. 19 Mayıs 1919’da Samsun’da yakılan bağımsızlık meşalesi, kongrelerin ardından 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla yeni bir aşamaya ulaştı.
Türk milletinin varlığına ve bağımsızlığına yönelen işgale karşı düzenli ordunun kurulmasının ardından Batı Cephesi’nde büyük bir mücadele verildi. İnönü savaşlarında kazanılan başarıları, 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi takip etti. Sakarya’da düşman ilerleyişinin durdurulmasının ardından kesin zafer için hazırlıklara başlandı.
Yaklaşık bir yıl boyunca büyük bir gizlilik ve titizlikle sürdürülen hazırlıkların ardından Türk ordusu, 26 Ağustos 1922 sabahı Büyük Taarruz’u başlattı.
KOCATEPE’DE ŞAFAK SÖKERKEN
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte harekâtı yönetmek üzere Afyonkarahisar’daki Kocatepe’de yerini aldı.
Sabah saatlerinde Türk topçusunun ateşiyle başlayan taarruzda Mehmetçik, düşman mevzilerini birer birer ele geçirdi. Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik Sivrisi’nin alınmasının ardından Türk ordusu hızla ilerledi. Afyonkarahisar, 27 Ağustos’ta düşman işgalinden kurtarıldı.
28 ve 29 Ağustos’ta devam eden harekâtla kuşatılan Yunan birlikleri ağır kayıplar verdi. Türk ordusunun kararlı ilerleyişi karşısında işgal güçlerinin Anadolu’daki savunma hatları tamamen çöktü.
30 AĞUSTOS’TA TARİH YENİDEN YAZILDI
Mustafa Kemal Paşa’nın bizzat yönettiği Başkomutanlık Meydan Muharebesi, 30 Ağustos 1922’de Dumlupınar’da Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı. Düşman ordusunun büyük bölümü etkisiz hâle getirilirken Yunan ordusunun başkomutanı General Trikopis’in de aralarında bulunduğu çok sayıda komutan esir alındı.
Böylece Anadolu’yu işgal altında tutma girişimi ağır bir yenilgiye uğratıldı ve Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi askerî açıdan kesin bir sonuca ulaştı.
“ORDULAR, İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ’DİR, İLERİ!”
Büyük Zafer’in ardından Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Türk ordusuna yayımladığı bildiride tarihe geçen şu emri verdi:
“Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”
Bu emirle başlayan takip harekâtı sonucunda Türk ordusu hızla Ege’ye ilerledi. Uşak, Gediz, Emet, Tavşanlı, Balıkesir, Aydın ve Manisa’nın ardından 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla Anadolu’daki işgal sona erdirildi.
KASTAMONU ZAFERE İSTİKLAL YOLU’NDAN OMUZ VERDİ
Kastamonu da Millî Mücadele yıllarında cephe gerisinin en önemli merkezlerinden biri oldu. İnebolu Limanı’na ulaştırılan silah ve cephaneler, İstiklal Yolu üzerinden kağnılarla Ankara’ya ve cepheye taşındı.
Kadın, erkek, genç ve yaşlı demeden bağımsızlık mücadelesine destek veren Kastamonulular, ağır kış şartlarına ve bütün imkânsızlıklara rağmen cepheye cephane yetiştirdi. Şerife Bacı, taşıdığı cephaneyi korumak uğruna donarak şehit olmasıyla bu büyük fedakârlığın simgelerinden biri hâline geldi.
İnebolulu kayıkçıların Karadeniz’in hırçın dalgaları arasında kıyıya taşıdığı mühimmat, Kastamonulu kadınların ve kağnı kollarının insanüstü gayretiyle cepheye ulaştırıldı. Kastamonu, gösterdiği bu fedakârlıkla Büyük Zafer’e giden yolun en önemli duraklarından biri oldu.
ALBAY REŞAT BEY’İN UNUTULMAZ FEDAKÂRLIĞI
Büyük Taarruz’un hafızalara kazınan kahramanlarından biri de 57’nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey oldu. Mustafa Kemal Paşa’ya Çiğiltepe’yi belirlenen sürede ele geçireceğine dair söz veren Reşat Bey, harekâtın gecikmesi üzerine yaşamına son verdi.
Türk birlikleri kısa süre sonra Çiğiltepe’yi düşman işgalinden kurtardı. Albay Reşat Bey’in vatanı ve verdiği söz uğruna gösterdiği fedakârlık, Millî Mücadele tarihinin unutulmaz örnekleri arasında yerini aldı.
CUMHURİYETİN TEMELLERİ BU ZAFERLE SAĞLAMLAŞTI
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Büyük Zafer’in ikinci yıl dönümünde, 30 Ağustos 1924’te Dumlupınar’da yaptığı konuşmada zaferin tarihî önemini şu sözlerle ifade etti:
“30 Ağustos Zaferi, Türk tarihinin en önemli dönüm noktasıdır. Yeni Türk devletinin, genç Türk Cumhuriyeti’nin temeli burada sağlamlaştırıldı.”
Büyük Zafer’in 104’üncü yıl dönümünde, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını, İstiklal Yolu’nun isimsiz kahramanlarını, aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.
30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun!
