Cumhuriyetin ilk nüfus sayımı olan 1927 yılında 336 bin 501 kişilik nüfusuyla Türkiye’nin 8. en büyük vilayeti konumunda bulunan Kastamonu’nun, aradan geçen bir asırlık süreçte yaşadığı demografik ve ekonomik seyri dikkat çekiyor.
Türkiye Cumhuriyeti'nin 1927 yılında gerçekleştirdiği ilk resmi nüfus sayımı verilerine göre Kastamonu; İstanbul, İzmir, Konya, Bursa ve Adana gibi dönemin önde gelen merkezlerinin ardından 336 bin 501 kişilik nüfusuyla ülkenin 8’inci büyük vilayeti durumundaydı. Aradan geçen yaklaşık 100 yıllık süreçte Türkiye nüfusu katlanarak artarken, Kastamonu nüfusunun bu artış hızının gerisinde kalması ve benzer seviyelerde seyretmesi kent tarihçileri ve uzmanlar tarafından çeşitli nedenlerle açıklanıyor.
Uzmanlar ve tarihi veriler, Kastamonu’nun yaşadığı bu demografik değişimin temel gerekçelerini şu başlıklar altında topluyor:
İdari Sınır Değişiklikleri: 1927 sayımında Kastamonu vilayet sınırları günümüzdekine kıyasla oldukça geniş bir coğrafyayı kapsıyordu. İlerleyen yıllarda Karabük ve Bartın gibi bölgelerin il statüsü kazanması ve idari bölünmeler, Kastamonu'nun genel nüfus rakamlarına doğrudan yansıdı.
Sanayileşme ve Göç Dalgası: 1950'li yıllardan itibaren Türkiye genelinde başlayan kırsaldan kente ve sanayi merkezlerine yönelik göç dalgası Kastamonu'yu da etkiledi. Özellikle İstanbul başta olmak üzere büyük sanayi kentlerine verilen nitelikli ve iş gücü odaklı göç, il nüfusunun ivme kazanmasını sınırlandırdı.
Coğrafi Yapı ve Ulaşım Şartları: Dağlık ve engebeli arazi yapısı, geçmiş yıllarda ulaşım ağlarının gelişmesini zorlaştırırken; büyük ölçekli sanayi yatırımlarının bölgeye girişini kısıtlayan etkenler arasında yer aldı.
Tarım ve Hayvancılıkta Yapısal Değişim: Kırsal nüfusun ağırlıkta olduğu kentte, tarımda makineleşme ve ekonomik dönüşümle birlikte kırsaldan kent merkezine ya da dış illere yönelik hareketlilik artış gösterdi.
Günümüzde tarihi ve kültürel mirası, doğa turizmi ve üniversite altyapısıyla öne çıkan Kastamonu, geçmişten gelen bu birikimini yeni yatırımlarla geleceğe taşımayı hedefliyor
